Kinh tế Việt Nam với CPTPP (Kỳ VI): Nâng cao năng lực cạnh tranh nhìn từ nông nghiệp

Hội nhập với những “gã khổng lồ” đặt ra đòi hỏi về năng lực cạnh tranh hơn là những lợi thế mà doanh nghiệp có được. Ngành nông nghiệp Việt Nam cũng không ngoại lệ khi khả năng thích ứng của ngành còn thấp hơn so với tiêu chuẩn đặt ra trong CPTPP.

Mặc dù là quốc gia xuất khẩu nông sản đứng trong nhóm dẫn đầu thế giới, nhưng đến nay, 90% nông sản của Việt Nam vẫn được xuất khẩu dưới dạng thô, kim ngạch còn thấp do giá xuất khẩu thấp hơn các sản phẩm cùng loại của nhiều nước khác.
[caption id="attachment_89788" align="aligncenter" width="600"] Đến nay 90% nông sản của Việt Nam vẫn được xuất khẩu dưới dạng thô, kim ngạch xuất khẩu còn thấp. (Chế biến điều xuất khẩu tại Công ty cổ phần xuất khẩu nông sản Ninh Thuận. Ảnh: Danh Lam)[/caption]

Lĩnh vực “mẫn cảm”

Có một chủ cơ sở sản xuất gạo tại ĐBSCL từng chia sẻ, 10 hộ nông dân đến bán gạo thì có 10 loại gạo khác nhau. Vậy làm sao xuất khẩu được khi những yêu cầu, tiêu chuẩn về chất lượng sản phẩm trong CPCPP là rất cao. Có thể nói, khó khăn lớn nhất của chúng ta là khả năng thích ứng còn kém so với tiêu chuẩn đặt ra.

Để các thị trường chấp nhận nông sản Việt Nam không chỉ dựa vào tính lạ, mà bài toán đặt ra cần nâng cao chất lượng, giá trị dinh dưỡng sản phẩm, bao bì sản phẩm…Trong khi nông sản trong nước vẫn đang đối mặt với các cuộc “giải cứu”.

Kinh tế Việt Nam với CPTPP (Kỳ VI): Nâng cao năng lực cạnh tranh nhìn từ nông nghiệp

Kinh tế Việt Nam với CPTPP (Kỳ V): Doanh nghiệp không nên lo lắng trước lộ trình giảm thuế nhập khẩu!

Kinh tế Việt Nam với CPTPP (Kỳ IV): CPTPP dưới con mắt nhà đầu tư ngoại

Kinh tế Việt Nam với CPTPP (Kỳ III): Cải cách thể chế - Động lực hay áp lực?

Kinh tế Việt Nam với CPTPP (Kỳ II): “Cỗ đã dọn, không nhanh hết ghế”!

Kinh tế Việt Nam với CPTPP (Kỳ 1): Thách thức lớn trên thị trường lớn

Sở dĩ như vậy do quy định của Việt Nam không cho phép tư hữu đất đai, doanh nghiệp khó có diện tích sản xuất ở quy mô lớn, trong khi chỉ có sản xuất tập trung quy mô lớn mới giảm chi phí, tăng cạnh tranh.

Nhiều doanh nghiệp cho biết đang sản xuất ổn định lại “đùng cái” bị địa phương lấy lại đất đai, mặt bằng. Sự thiếu ổn định, thiếu bền vững và quy hoạch này khiến doanh nghiệp khó đầu tư lâu dài quy mô lớn, đặc biệt với đầu tư nông nghiệp công nghệ cao.

Trong nguyên tắc điều tiết thị trường, với những doanh nghiệp sản xuất tập trung, các tín hiệu về cung cầu của thị trường sẽ dễ được đoán định và điều tiết ổn định hơn. Nhưng với nền sản xuất nông nghiệp manh mún trong tay hàng triệu hộ dân như hiện nay, sẽ dễ bị thao túng, tác động dễ dàng từ thị trường. Các cuộc “giải cứu” diễn ra như là tất yếu chứ chưa nói tới cạnh tranh.

Trong khi đó, các nước trong CPTPP như Australia, New Zeland, Peru vốn là những cường quốc có thế mạnh về sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao.

Nâng cao cạnh tranh trên 3 cấp độ

Với ngành nông nghiệp, cần nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trên cả 3 cấp độ: Cấp quốc gia, cấp doanh nghiệp và cạnh tranh sản phẩm. Theo đó, các sản phẩm chủ lực ngành nông nghiệp cần được xây dựng thương hiệu quốc gia. Song song với đầu tư nâng cao chất lượng sản phẩm, điều doanh nghiệp cần nhất khi đưa sản phẩm sang các thị trường mục tiêu chính là thông tin về thị trường, như triển vọng, tính cạnh tranh sản phẩm, nhãn mác và bao bì phù hợp với tôn giáo, văn hóa của nước nhập khẩu,... Mọi thông tin đó cần được các Tuỳ viên sứ quán hỗ trợ cung cấp cho doanh nghiệp.

Các hoạt động xúc tiến thương mại cũng cần được chú trọng. Các hội chợ, triển lãm cần được đẩy mạnh ở các thị trường tiềm năng... để giới thiệu các sản phẩm nông nghiệp Việt. Đây là nơi để doanh nghiệp gặp gỡ và ký kết hợp giao dịch, hợp tác.

Đặc biệt, Việt Nam cần xây dựng hệ thống pháp lý, hệ thống thanh toán quốc tế để bảo vệ các giao dịch nói trên giữa doanh nghiệp Việt với các đối tác nước ngoài…Tất cả thiết lập thành hệ thống chi tiết, mới đảm bảo cho hoạt động của doanh nghiệp.

Ngoài ra cũng cần tính đến biện pháp hàng rào thương mại trong khoảng thời gian nhất định. Tuy nhiên, theo CPTPP, các hàng rào bảo vệ về thuế, hạn ngạch phải được xoá bỏ. Do đó, chỉ còn hàng rào về trợ cấp với hạn mức nhất định và các hàng rào phi thuế quan.

Tags:

Xuất khẩu thuỷ sản tái cấu trúc năm 2026

Mặc dù ghi nhận những cú bật trong khó khăn của năm 2025, thủy sản Việt Nam hướng tới 2026 thận trọng bởi các yếu tố chu kỳ của thị trường, chuyển dịch cơ cấu thị trường và sản phẩm.

Phát huy vai trò nòng cốt, trụ cột phát triển kinh tế của ngành Công Thương trong kỷ nguyên mới

Nhân dịp Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, đồng chí Phan Thị Thắng - Thứ trưởng Bộ Công Thương - đã trả lời phỏng vấn báo chí, làm rõ vai trò nòng cốt, trụ cột của ngành Công Thương trong phát triển kinh tế đất nước, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia cũng như những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong năm 2026 và giai đoạn tiếp theo.

Xuất khẩu gạo đầu năm 2026: Thời cơ đã đến nhưng cạnh tranh khốc liệt hơn

Thị trường xuất khẩu gạo Việt Nam bước vào đầu năm 2026 với nhiều tín hiệu tích cực khi Philippines là một trong những khách hàng lớn nhất dự kiến mở lại nhập khẩu sau giai đoạn điều tiết nguồn cung trong nước. Tuy nhiên, đi kèm với việc mở cửa là chính sách tăng thuế nhập khẩu, khiến bức tranh thị trường không chỉ có gam sáng mà còn đan xen nhiều thách thức, đặc biệt là áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Chuẩn hóa phân loại đô thị, đưa công nhận loại đô thị trở thành công cụ quản lý và điều tiết phát triển bền vững

Uỷ ban Thường vụ Quốc hội vừa thông qua Nghị quyết về phân loại đô thị, quy định hệ thống tiêu chí, tiêu chuẩn và cơ chế tổ chức thực hiện việc phân loại, công nhận loại đô thị trên phạm vi cả nước. Nghị quyết đặt mục tiêu chuẩn hóa toàn diện phương pháp phân loại đô thị, gắn chặt việc công nhận loại đô thị với quy hoạch, chương trình phát triển đô thị và trách nhiệm thực thi của chính quyền địa phương, qua đó đưa phân loại đô thị trở thành một công cụ quản lý nhà nước thực chất, phục vụ điều tiết đầu tư và phát triển đô thị bền vững.

Video