Tiêu thụ ô tô tháng 3 tăng mạnh: Thị trường có bền vững?

Báo cáo mới nhất của VAMA vừa công bố cho thấy tiêu thụ ô tô trong tháng 3/2016 đạt hơn 24.800 xe, tăng 112% so với tháng trước và tăng 51% so với cùng cùng năm ngoái.

Tất cả các phân khúc đều tăng mạnh

Những tín hiệu tích cực của thị trường ô tô trong tháng Ba được thể hiện ở tất cả các phân khúc với 13.264 xe du lịch, 9.206 xe thương mại và 2.350 xe chuyên dụng, tăng lần lượt là 105%, 100% và 249% so với tháng trước đó.

Điểm đáng chú ý là trong tháng qua, cả lượng xe lắp ráp trong nước và xe nhập khẩu nguyên chiếc đều tăng cao, trong đó xe lắp ráp trong nước đạt gần 20.000 xe, tăng đến 116% và xe nhập khẩu nguyên chiếc đạt hơn 4.800 xe, tăng 94% so với tháng trước đó.

Như vậy đây là tháng đầu tiên trong năm 2016 này lượng xe ô tô tiêu thụ tăng trở lại so với hai tháng trước đó và so với cả cùng kỳ năm ngoái. Có thể lý giải rằng doanh số bán hàng sụt giảm của thị trường ô tô trong hai tháng đầu năm là trùng vào thời điểm nghỉ Tết, và sự phục hồi mạnh mẽ trong tháng Ba này là một tín hiệu tích cực cho thị trường trong những tháng tới. Nhưng liệu sự phục hồi mạnh mẽ này có tiếp tục được duy trì hay không ai có thể biết được. Từ cuối năm ngoái, đại diện nhiều hãng sản xuất ô tô trong nước, cũng như các nhà nhập khẩu, đều đưa ra nhận định rằng thị trường ô tô năm nay khó có mức tăng trưởng như năm 2015, năm mà thị trường đã lập kỷ lục về doanh số bán hàng. Báo cáo của VAMA cho thấy lượng ô tô tiêu thụ cả nước ngăm đạt gần 245.000 xe, tăng 55% so với năm 2014. Còn năm nay, hầu hết các hãng xe chỉ đưa ra dự báo tăng trưởng thị trường ở mức từ 15%-20%.

Thiếu bền vững do thuế?

Lý do chính là sự thay đổi về chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) áp lên xe ô tô sẽ có hiệu lực từ giữa năm nay. Theo quy định mới về thuế TTĐB mới được Quốc hội thông qua, TTĐB đánh vào những loại ô tô nhập khẩu nguyên chiếc từ 9 chỗ ngồi trở xuống và có dung tích xi-lanh động cơ từ 1.500 cm3 trở xuống sẽ giảm từ mức 45% hiện hành xuống còn 40% kể từ ngày 1/7/2016, sau đó giảm tiếp xuống còn 35% kể từ ngày 1/1/2018.

Những loại xe có dung tích xi lanh từ 1.500 cm3 đến 2.500 cm3 sẽ được giảm nhẹ hoặc giữ nguyên. Nhưng nổi bật nhất là thuế TTĐB dành cho xe ô tô du lịch có dung tích xi lanh từ 3.000 cm3 đến 6.000 cm3 sẽ chịu mức thuế mới từ 90% tới 150%. So với mức thuế TTĐB mà tất cả các dòng xe đang chịu chung là 60% thì chính sách mới sẽ khiến giá nhiều loại xe tăng đáng kể.

Chính sách trên cho thấy Nhà nước đang hướng tới khuyến khích sự phát triển của những chiếc xe ô tô loại nhỏ, trong khi tỏ ra mạnh tay hạn chế những dòng xe có công suất lớn, tiêu hao nhiều nhiên liệu. Với chính sách này, các nhà nhập khẩu sẽ là đối tượng chịu tác động mạnh nhất, vì hầu hết dòng xe nhập khẩu hiện tại đều đang ở phân khúc xe sang, có dung tích xi lanh lớn.

Nhiều nhà nhập khẩu đã lên tiếng tỏ ra lo ngại về viễn cảnh kinh doanh mới trên thị trường sau khi giá xe tăng mạnh do thuế TTĐB tăng. Trong cuốn Sách Trắng 2016 mới được công bố của EuroCham, các nhà nhập khẩu ô tô đã đưa ra ví dụ tăng thuế trước bạ năm 2012 tại Hà Nội từ 15% lên 20%, và kết quả là thị trường ô tô đã sụt giảm 50% trong năm đó, kéo theo doanh thu thuế từ thị trường ô tô cũng giảm theo. Nhưng có vẻ như điều đó không làm thay đổi lập trường của Chính phủ và Quốc hội, khi đại diện Bộ Tài chính cũng tại buổi lễ ra mắt Sách Trắng của EuroCham đã một lần nữa khẳng định sự ưu tiên dành cho những chiếc xe được lắp ráp trong nước có dung tích xi lanh nhỏ.

Chính vì sự thay đổi về chính sách thuế như trên, đại diện nhiều hãng xe dự báo rằng thị trường có thể sẽ chậm lại trong vài tháng tới, do nhiều người sẽ chờ đợi phân khúc xe nhỏ có dung tích dưới 1.500 cm3 được giảm thuế từ tháng Bảy rồi mới mua xe. Báo cáo của VAMA cũng đã phần nào cho thấy tác động của chính sách thuế mới tới doanh số bán hàng của xe ô tô nhập khẩu. Trong ba tháng qua, lượng xe sản xuất trong nước có doanh số tăng 55%, doanh số xe nhập khẩu lại giảm 36%. Đây là kết quả hiếm hoi về sự đảo chiều này, bởi từ giữa năm 2014 đến cả năm 2015 lượng xe nhập khẩu nguyên chiếc tiêu thụ luôn có tốc độ tăng trưởng cao hơn so với xe lắp ráp trong nước.

Theo Enternews