Hải quan sắp điểm mặt các vụ gian lận xuất xứ ‘made in Vietnam’

Thông tin được ông Nguyễn Văn Cẩn, Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan khẳng định tại Hội nghị sơ kết công tác tài chính - ngân sách Nhà nước 6 tháng đầu năm sáng 12/7. 

Cụ thể, vị lãnh đạo Tổng cục Hải quan cho hay cơ quan này đã điều tra và có báo cáo chi tiết các vụ gian lận về xuất xứ hàng Việt Nam, dự kiến sẽ công bố ngay trong tháng 7 này.

Hải quan đã thu thập được thông tin nhiều vụ gian lận các loại hàng hóa nhập khẩu về rồi giả mạo xuất xứ là hàng Việt Nam, bán ra thị trường lừa dối người tiêu dùng. Thậm chí, các mặt hàng nhập từ nước ngoài về Việt Nam, sau đó lấy danh nghĩa là hàng Việt để xuất khẩu ra nước ngoài cũng sẽ bị đưa ra.

Sau những vụ nhập nhèm xuất xứ hàng hóa của Khaisilk hay Asanzo, Tổng cục Hải quan đã điều tra và phát hiện thêm nhiều vụ vi phạm khác, dự kiến sẽ công bố trong tháng 7 này. Ảnh minh họa: Asanzo.

Lãnh đạo cao nhất ngành hải quan cho biết thêm thực tế hiện nay đang xảy ra tình trạng hàng hóa giả xuất xứ Việt Nam để xuất khẩu đi các nước mà hàng Việt Nam được hưởng ưu đãi thuế quan như gỗ và sắt, thép.

“Chúng tôi đã điều tra, xác minh và chuẩn bị công bố các doanh nghiệp gỗ. Họ khai là sản xuất trong nước nhưng qua điều tra, chứng minh là không hề sản xuất trong nước mà toàn bộ là nhập khẩu”, ông Cẩn thông tin thêm.

Theo đó, các doanh nghiệp gỗ này khai mua nguyên liệu từ người dân, địa phương để chế biến, đều có giấy tờ xác nhận của chính quyền địa phương.

Tuy nhiên, thực tế không hề có chuyện mua nguồn nguyên liệu trong nước. Quá trình điều tra cũng xác minh một số địa phương đã ký khống cho các doanh nghiệp này để có giấy tờ mua bán nguyên liệu đầu vào giả là hàng tự sản xuất.

“Toàn bộ việc không sản xuất trong nước đã được chứng minh. Chúng tôi đề nghị UBND các địa phương không thực hiện hành vi tiếp tay cho doanh nghiệp xuất khẩu" vị lãnh đạo nhấn mạnh.

Theo Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan, nếu gian lận xuất xứ sẽ ảnh hưởng đến các sản phẩm xuất khẩu khác của Việt Nam. Khi các nước như Mỹ, Ấn Độ điều tra ngược lại về vấn đề nguồn gốc thì các sản phẩm của Việt Nam sẽ bị phạt và đánh thuế rất nặng.

Vị lãnh đạo lấy ví dụ gần đây nhất là việc Mỹ áp mức thuế nhập khẩu lên tới 456% với sản phẩm thép từ Việt Nam. Trong đó, các sản phẩm gắn mác thép Việt nhưng có xuất xứ tại Hàn Quốc và Đài Loan sẽ bị chịu mức thuế nói trên, còn thép sản xuất trong nước chỉ phải áp dụng mức thuế là 20%.

Ông Cẩn cũng cho biết Tổng cục Hải quan đang làm việc với cơ quan cung cấp giấy phép xuất xứ là Bộ Công Thương để đề xuất giải pháp giải quyết tình trạng gian lận xuất xứ diễn ra thời gian qua.

Gần đây, liên tiếp các vụ có dấu hiệu gian lận thương mại liên quan gắn nhãn mác, xuất xứ Việt Nam bị điều tra và phát hiện từ vụ Khaisilk cho tới Asanzo. Tuy nhiên, đại diện Bộ Công Thương từng thừa nhận hiện chưa có quy định thế nào là hàng “made in Vietnam” hay hàng “xuất xứ Việt Nam”.

Theo đó, Nghị định 43 quy định hàng hóa lưu thông trong nước bắt buộc phải dán nhãn tên người sản xuất, tổ chức cá nhân, xuất xứ hàng hóa. Tuy nhiên, Điều 15 lại quy định các doanh nghiệp, tổ chức cá nhân dán nhãn phải có trách nhiệm tự xác định thông tin về xuất xứ mình đưa ra.

Theo ông Trần Thanh Hải, Phó cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương đã chủ động đề xuất với Chính phủ xây dựng văn bản quy định thế nào là hàng hóa, sản phẩm của Việt Nam và hàng hóa, sản phẩm sản xuất tại Việt Nam.

Dự kiến, văn bản này sẽ ban hành ở cấp thông tư và Bộ Công Thương đang đưa ra dự thảo lần đầu, khi có sẽ công bố trên website lấy ý kiến người dân.