TPP không phải là tất cả!

Dù TPP có hay không, doanh nghiệp vẫn phải nỗ lực đầu tư vào máy móc, công nghệ để nâng cao năng suất, giảm chi phí nhằm tăng sức cạnh tranh.

Số liệu của Tổng cục Hải quan trong 10 tháng đầu năm 2016 cho thấy kim ngạch xuất khẩu dệt may đạt hơn 19,68 tỉ USD, trong đó riêng thị trường Mỹ dẫn đầu với gần 9,48 tỉ USD. Xuất khẩu thủy sản hơn 5,73 tỉ USD, Mỹ cũng là thị trường đứng đầu với kim ngạch hơn 1,2 tỉ USD, tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước.

Đặc biệt, trong bối cảnh nhu cầu nhập khẩu thủy sản từ nhiều thị trường giảm sút thì xuất khẩu của DN Việt vào Mỹ vẫn tăng trưởng khá ở mức 2 con số. Với ngành đồ gỗ, kim ngạch xuất khẩu 10 tháng đầu năm 2016 cũng đạt gần 5,59 tỉ USD, trong đó kim ngạch với Mỹ chiếm gần một nửa - 2,52 tỉ USD...

Nếu TPP có hiệu lực, thuế xuất khẩu các ngành hàng chủ lực như dệt may, da giày giảm về 0% sẽ là cơ hội rất lớn để DN Việt tăng sức cạnh tranh, gia tăng kim ngạch xuất khẩu. Nay, nếu TPP không được tiếp tục triển khai, DN sẽ không được hưởng lợi từ thuế suất vào Mỹ là một trở ngại không nhỏ.

Tuy nhiên, trong báo cáo tình hình kinh tế vĩ mô 11 tháng đầu năm 2016, Ngân hàng HSBC Việt Nam nhận định thương mại là động cơ tăng trưởng của Việt Nam. Với khả năng cạnh tranh ngày càng giảm của Trung Quốc trong việc giảm bớt sản xuất công đoạn cuối, chủ yếu là do chi phí lương tăng vọt, Việt Nam đang giành được thị phần toàn cầu, nhất là ngành điện tử và may mặc. Không phải ngẫu nhiên mà tại châu Á, Việt Nam là một trong số ít các quốc gia duy trì kết quả hoạt động xuất khẩu sôi động trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu chậm chạp.

Chuyển hướng sang các FTA khác

Nhiều DN trong nước khẳng định không quá bi quan nếu TPP không được thực thi. Ông Phạm Xuân Hồng, Chủ tịch Hội Dệt may Thêu đan TP HCM, cho biết nếu TPP có hiệu lực, ngành dệt may xuất khẩu sẽ có nhiều thuận lợi. Tuy nhiên, muốn tận dụng được cơ hội này, DN phải đáp ứng các yêu cầu về nguyên tắc xuất xứ mà bài toán nguyên phụ liệu của Việt Nam đến giờ vẫn chưa giải quyết được. DN dệt may từng kỳ vọng nhiều vào TPP nên giờ cũng gặp ít nhiều khó khăn. Khi đặt trong bối cảnh DN dệt may năm nay đơn hàng sụt giảm, chưa có dấu hiệu hồi phục thì tình hình càng khó hơn.

Với ngành da giày, bà Trương Thúy Liên, Giám đốc Công ty Giày xuất khẩu Liên Phát, cho biết triển vọng xuất khẩu của các DN không mấy sáng sủa nếu TPP không được triển khai. Dù vậy, trước mắt, đơn hàng của DN vẫn chưa bị ảnh hưởng vì thực tế hiệp định này chưa có hiệu lực. Có điều, DN Việt đang bị cạnh tranh đơn hàng khá gay gắt từ các thị trường như Bangladesh, Lào, Campuchia, Ấn Độ...

Ngoài ra, dù Mỹ là thị trường xuất khẩu da giày lớn nhất của Việt Nam nhưng bên cạnh TPP, điều DN kỳ vọng lúc này là nhà nước hỗ trợ xây dựng vùng nguyên phụ liệu để giúp DN đáp ứng quy tắc xuất xứ, tận dụng cơ hội từ nhiều hiệp định thương mại tự do (FTA) khác đã và sắp có hiệu lực.

Đại diện Tổng Công ty CP Phong Phú cũng cho rằng ngoài TPP còn có rất nhiều FTA khác được ký kết với những điều khoản khác nhau và nhờ đáp ứng được yêu cầu về quy tắc xuất xứ nên DN vẫn có tiềm năng lớn. Chẳng hạn, tận dụng FTA giữa Việt Nam và Hàn Quốc, Phong Phú đã xuất khẩu ổn định vải denim sang thị trường này.

Nhờ xây dựng được chuỗi cung ứng khép kín sợi - dệt - nhuộm - may nên Phong Phú đã chủ động được nguồn nguyên liệu và sản phẩm đầu ra, không quá lệ thuộc vào những biến động của thị trường trong và ngoài nước. Khi tình hình thị trường tốt, DN có thể xuất sợi sang các nước. Khi thị trường biến động, toàn bộ số sợi đó sẽ được cung ứng cho chuỗi sản xuất nội bộ...

Theo HSBC, TPP không thành hiện thực là một trở ngại cho Việt Nam. Thế nhưng, Việt Nam vẫn còn năng lực cạnh tranh cao và tiếp tục được hưởng lợi từ việc Trung Quốc tăng chuỗi giá trị nhanh. Chi phí gia tăng khiến Trung Quốc không còn là điểm đến đầu tư hấp dẫn nhất đối với nhiều DN và Việt Nam trở thành một đối thủ đáng gờm. Vị trí địa lý cũng giúp Việt Nam trở thành trung tâm xuất khẩu lý tưởng để tiếp cận các thị trường trong khối ASEAN.

Theo Thái Phương Người lao động