Sản xuất châu Á “ấm” dần, Việt Nam hưởng lợi

Các cường quốc sản xuất của châu Á khép lại năm 2025 với nền tảng tích cực hơn, khi hoạt động công nghiệp tại nhiều nền kinh tế chủ chốt bắt đầu thoát đáy và bước vào giai đoạn phục hồi. Động lực chính đến từ sự gia tăng mạnh mẽ của các đơn hàng xuất khẩu, được thúc đẩy bởi các đợt ra mắt sản phẩm công nghệ mới và làn sóng nhu cầu bùng nổ liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI).

Theo chỉ số quản lý mua hàng (PMI) do S&P Global công bố trong ngày đầu tiên của năm 2026, các trung tâm sản xuất công nghệ lớn tại Đông Bắc Á đã ghi nhận tín hiệu cải thiện rõ nét trong tháng 12. Tại Đài Loan, PMI tăng lên 50,9 điểm từ mức 48,8 của tháng trước, lần đầu vượt ngưỡng 50 điểm sau 10 tháng liên tiếp suy giảm. Tương tự, PMI của Hàn Quốc đạt 50,1 điểm, đảo chiều từ mức 49,4 và đánh dấu tháng tăng trưởng đầu tiên kể từ tháng 9/2025.

Trung Quốc cũng ghi nhận sự cải thiện khi Cục Thống kê quốc gia (NBS) công bố PMI tháng 12 đạt 50,1 điểm, lần đầu tiên chỉ số này quay trở lại vùng mở rộng sau tám tháng liên tiếp dưới mốc 50. Những con số này cho thấy chu kỳ suy yếu của sản xuất châu Á đang dần khép lại, ít nhất ở các nền kinh tế có vai trò trung tâm trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu.

Theo ông Shivaan Tandon, chuyên gia kinh tế châu Á tại Capital Economics, xuất khẩu của phần lớn các nền kinh tế trong khu vực đã tăng tốc đáng kể trong những tháng gần đây, qua đó củng cố triển vọng tích cực trong ngắn hạn đối với các mô hình tăng trưởng định hướng xuất khẩu. Ông cho rằng xu hướng này được hỗ trợ bởi sự dịch chuyển nhu cầu của Mỹ khỏi Trung Quốc, cùng với nhu cầu toàn cầu ngày càng mạnh đối với phần cứng phục vụ AI.

Trong bức tranh chung đó, Việt Nam tiếp tục nổi lên như một điểm sáng tương đối ổn định. Hoạt động sản xuất duy trì đà tăng trưởng trong năm 2025 và được dự báo sẽ tiếp diễn sang năm 2026, tiếp tục giữ vai trò động lực then chốt của nền kinh tế trong bối cảnh tăng trưởng toàn cầu còn nhiều bất định.

Một trong những điểm tựa quan trọng cho triển vọng trung hạn là sự dịch chuyển dài hạn của chuỗi cung ứng toàn cầu. Xu hướng đa dạng hóa sản xuất nhằm giảm phụ thuộc vào một số trung tâm truyền thống đang giúp Việt Nam củng cố vị thế như một điểm đến thay thế hấp dẫn tại châu Á. Dòng vốn FDI tiếp tục chảy vào các lĩnh vực điện tử, linh kiện, thiết bị công nghiệp và sản xuất “xanh”, góp phần nâng cao năng lực công nghệ và quản trị.

Tuy nhiên, triển vọng năm 2026 không hoàn toàn bằng phẳng. Chi phí lao động, năng lượng và yêu cầu tuân thủ các tiêu chuẩn môi trường ngày càng gia tăng đang dần bào mòn lợi thế chi phí thấp. Trong bối cảnh đó, khả năng duy trì đà mở rộng của sản xuất Việt Nam sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào chất lượng tăng trưởng, thông qua nâng cao giá trị gia tăng, tăng tỷ lệ nội địa hóa và cải thiện năng suất, thay vì chỉ dựa vào lợi thế truyền thống.