Nước Anh vừa rời khỏi EU

"Trong một đêm mưa đầy những lễ hội sũng nước, một cuộc ra đi lịch sử đã kéo theo cả hy vọng lẫn sợ hãi, nhưng chí ít cũng là sự nhẹ nhõm khi những chuỗi ngày rời đi dai dẳng đã qua", New York Times miêu tả.

Những tiếng chuông của tháp đồng hồ Big Ben đã đánh dấu thời khắc nước Anh rời khỏi khối thương mại lớn nhất thế giới, bước vào một khởi đầu mới đầy bất định. Trên khắp nước Anh là những cuộc ăn mừng lẫn sự nuối tiếc.

Đúng 23h ngày 31/1/2010, Anh rời khỏi EU sau 47 năm là thành viên, với 3 năm đầy căng thẳng và dai dẳng chuẩn bị cho quá trình ra đi, sau cuộc bỏ phiếu Brexit lịch sử năm 2016. Trong ảnh, cờ Anh được kéo xuống bên ngoài Nghị viện châu Âu ở Brussels, Bỉ. Ảnh: Reuters.

Đối với Anh, quốc gia từng vật lộn trong giai đoạn hậu Thế chiến 2 khi chuyển từ một đế quốc toàn cầu thành một thành viên bất đắc dĩ của khối châu Âu, việc rời khỏi EU là một sự ra đi có ý nghĩa và tác động to lớn.

Việc rời khỏi EU sẽ thúc đẩy những quan hệ vốn trì trệ trong hầu hết các lĩnh vực của xã hội (vì ràng buộc của EU), các vấn đề an ninh và kinh tế, trong khi đặt ra cho nước Anh những câu hỏi mới về bản sắc dân tộc.

Cuộc chia tay với EU hôm 31/1 làm dấy lên cả hy vọng lẫn sự lo lắng đối với người Anh. Tuy nhiên, nhiều người chỉ đơn giản là nhẹ nhõm vì cuộc tranh luận đầy chua chát và gây chia rẽ trong nội bộ nước Anh cuối cùng cũng đi đến hồi kết.

Đã 3 năm rưỡi kể từ khi thủ tướng tiền nhiệm, bà Theresa May, khẳng định "Brexit có nghĩa là Brexit", chính phủ Anh sau nhiều sóng gió cuối cùng cũng định đoạt được ý nghĩa của Brexit.

Ăn mừng và tiếc nuối

Những nguời ủng hộ Brexit đã tụ tập ở nhiều địa điểm tại nước Anh để đếm ngược tới thời khắc Anh chính thức rời EU.

Tại quảng trường tòa nhà Hạ viện Anh, đám đông hàng nghìn người ủng hộ Brexit đã có mặt. Nigel Farage, chính trị gia lãnh đạo đảng Brexit, phát biểu trước đám đông tôn vinh Brexit như "dấu mốc không thể đảo ngược" và là chiến thắng "của người dân đánh bại giới tinh hoa chính trị".

Người ủng hộ Brexit ăn mừng ở quảng trường George, Glassgow, Anh hôm 31/1. Ảnh: Reuters.

Khi tiến trình Brexit chính thức hoàn tất, những người giận dữ nhất, và có lẽ cũng nuối tiếc nhất, chính là các cử tri Anh đã bỏ phiếu ở lại với EU.

Thủ đô London là một trong những khu vực có tỷ lệ phản đối Brexit và ủng hộ ở lại với EU cao nhất trên toàn nước Anh. Brexit được dự báo sẽ khiến hoạt động tài chính, ngân hàng của London thiệt hại nặng nề.

Trong ngày 31/1, chính quyền London đã có nhiều cách thức để cho thấy bất chấp Brexit, London vẫn sẽ là thành phố cởi mở với thế giới. Những thông điệp như "tất cả mọi người được chào đón", hay "luôn luôn cởi mở" xuất hiện khắp các con phố, các địa điểm giao thông công cộng, các biển hiệu quảng cáo ở London.

"Một chính phủ mà Scotland không bỏ phiếu bầu lên cho đã quyết định tiến hành trưng cầu dân ý về Brexit. Scotland đã bỏ phiếu ở lại với EU nhưng vẫn bị buộc rời đi", nghị sĩ Mhairi Black của đảng Dân tộc Scotland viết trên Twitter cá nhân.

Nghị sĩ Layla Moran của đảng Dân chủ tự do khẳng định bản thân "vẫn là người châu Âu", bất chấp Brexit đã thành hiện thực. Trong khi đó, nghị sĩ Owen Thompson của đảng Quốc gia Scotland khẳng định Scotland sẽ sớm trở lại với EU, hàm ý về một cuộc trưng cầu dân ý mới tách Scotland khỏi nước Anh.

Một người cầm biểu ngữ phản đối Brexit trong sự kiện ở Anh ngày 31/1. Ảnh: Reuters.

Tương lai chia rẽ và bất định

Với việc đã chính thức rời EU, Anh vẫn sẽ phải tiếp tục đàm phán để đạt được thỏa thuận về quan hệ thương mại trong tương lai với EU. Đây được dự báo là một tiến trình gai góc, có thể kéo dài tới hết năm 2020 hay thậm chí lâu hơn.

"Đây là khoảnh khắc bình minh ló dạng, tấm màn đã được vén lên cho màn trình diễn vĩ đại mới của đất nước chúng ta", Thủ tướng Anh Boris Johnson phát biểu hôm 31/1. Theo ông Johnson, Brexit là sự kiện giúp "lan tỏa hy vọng và cơ hội tới mọi miền của nước Anh".

Lập trường nhất quán và mạnh mẽ về việc "hoàn thành Brexit" đã giúp đảng Bảo thủ của ông Johnson giành chiến thắng áp đảo trong cuộc tổng tuyển cử vào tháng 1, với đa số tuyệt đối tại Hạ viện Anh.

Ông Johnson cam kết sẽ đoàn kết lại nước Anh sau những năm tháng chia rẽ sâu sắc về mọi mặt vì những cuộc tranh luận xung quanh chủ đề Brexit.

Màn ăn mừng bằng đèn chiếu trước văn phòng thủ tướng Anh tại số 10 phố Downing, London, trong đêm 31/1. Ảnh: Reuters.

Trong ngày 31/1, nội các của Thủ tướng Johnson đã nhóm họp tại Sunderland, thành phố công nghiệp tại vùng Đông Bắc nơi người dân ủng hộ rộng rãi đảng Lao động đối lập. Thủ tướng Johnson tôn vinh Brexit như một chiến thắng cho quyền tự quyết của chính phủ Anh, đồng thời cam kết sẽ mang lại "sự hồi sinh lớn nhất dành cho cơ sở hạ tầng kể từ thời Nữ hoàng Victoria".

Những khó khăn đã hiện hữu trước mắt London, khi tương lai của nước Anh đang trở nên bất định. Tại phía Bắc, Scotland đe dọa sẽ tái khởi động chiến dịch đòi độc lập, trong khi ý tưởng tái thống nhất với Cộng hòa Ireland đang nhen nhóm trở lại tại Bắc Ireland.