Liên kết vùng Đông Nam Bộ: Cần có “nhạc trưởng”

Vùng Đông Nam Bộ hiện nay đang rất cần một “nhạc trưởng” đủ lực để điều hành, tạo động lực phát triển tiềm năng thế mạnh của cả khu vực.

Đông Nam Bộ là khu vực đầu tàu kinh tế của cả nước, khi đóng góp hơn một nửa nguồn thu ngân sách quốc gia và thu hút đầu tư nước ngoài lớn nhất nước. Tuy nhiên, hiện nay những tiềm năng, lợi thế của khu vực kinh tế này chưa được phát huy đúng mức, chất lượng tăng trưởng kinh tế chưa cao và chưa bền vững. Trong giai đoạn hội nhập hiện nay, các tỉnh thành trong khu vực liên kết để cùng tăng trưởng thế nào?

Thiếu cơ chế liên kết

Thực tế, sau khi Việt Nam cải cách mở cửa kể từ Đại hội lần thứ 6 (1986) của Đảng Cộng sản Việt Nam, với chủ trương tạo ra những tam giác kinh tế phát triển tạo động lực cho khu vực và cả nước, TP HCM, Đồng Nai và Bà Rịa Vũng Tàu là một trong 3 tam giác kinh tế được thành lập của cả nước. Tuy nhiên, tam giác kinh tế này chưa có cơ chế cụ thể như: Ban Chỉ đạo Tây Nguyên, Tây Nam Bộ… Giữa TP HCM và các tỉnh miền Đông có ký kết hợp tác nhưng chưa có sơ tổng kết đánh giá hiệu quả tác động ngoại trừ về giao thông, mội trường chung.

Trong khi đó, theo sáng kiến của Hiệp hội Doanh nghiệp TP HCM (HUBA) có thành lập Diễn đàn Hợp tác giữa Hiệp hội Doanh nghiệp các tỉnh, thành miền Đông và Tây Nam Bộ, đã luân phiên tổ chức gặp gỡ, chia sẻ đánh giá tác động được 6 kỳ tại TP HCM, Cần Thơ, Tiền Giang, Kiên Giang, Bình Thuận, Đắc Nông… nhưng chưa sâu và chưa hiệu quả. Do bản thân nhiều tỉnh, Hiệp hội DN còn yếu, hoạt động rời rạc, nhiều tỉnh chưa có Hiệp hội Doanh nghiệp, hoạt động bởi nhiều Hội khác nhau: Bình Dương là Hội DN Trẻ, Đắc Nông là Hội DN nhỏ và vừa… Các Hội ngành hàng tuy đã có những tiếng nói hỗ trợ, đại diện cho các ngành hàng mình, nhưng cũng còn bị khuôn hẹp bởi rào cản địa lý, chưa có tiếng nói chung, mạnh ai nấy biết, mạnh ai nấy làm…

Nhìn lại, trong thời gian qua, có thế nói, chỉ có việc hình thành nhiều Khu công nghiệp, Khu chế xuất tại TP HCM và các tỉnh Đông Nam Bộ là giúp các DN, các ngành SX đã đầu tư chéo giữa các địa phương rất đa dạng, tích cực và hiệu quả nhất.

Nâng cao vai trò VCCI và Hiệp hội DN các tỉnh thành

Trước đây, vấn đề phát triển kinh tế vùng, liên kết vùng hầu như chưa được các tỉnh, TP quan tâm, nhưng trong hầu hết dự thảo Báo cáo chính trị chuẩn bị Đại hội Đảng bộ các tỉnh, TP trực thuộc Trung ương nhiệm kỳ 2015 – 2020, vấn đề này đã được xác định là một trong những động lực phát triển. Đây chính là sự chuyển biến tư duy rất quan trọng, rất cần thiết và phù hợp với xu thế hiện nay của các cấp.

Vậy Hội Doanh nghiệp có vai trò gì trong xu hướng hội nhập mới, với bối cảnh liên kết và đã được quy hoạch vùng kinh tế?

Theo tôi đã đến lúc Chính phủ và VCCI phải tìm cách nâng cao vai trò Hội, trước hết là thống nhất cơ chế tổ chức, thống nhất mô hình Hiệp Hội Doanh nghiệp cho các tỉnh, thành trong cả nước. Hiệp hội Doanh nghiệp phải làm trụ cột, các Hội ngành nghề, Hội Doanh nhân Trẻ, Hội Doanh nghiệp Tư nhân; Hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa… trong các tỉnh, thành nên là các thành viên tự nguyện. Nếu không tiếng nói của Hội sẽ rời rạc, nhỏ lẻ, hành động không thống nhất, mạnh ai nấy làm.

Hơn nữa, giả định trong tương lai mô hình Trung tâm Xúc tiến được đặt vào tay Hội Doanh nghiệp và Doanh nhân làm chủ, Nhà nước không làm thay nữa như Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ đang yêu cầu xây dựng là khó khả thi vì ngoài HUBA, Hội các tỉnh khó có thể đảm nhiệm được tốt vai trò này.

Đành rằng mỗi Hội đều chủ động tổ chức hình thức liên kết trong nội bộ, nhưng muốn có xúc tiến thương mại quy mô lớn, muốn có tiếng nói phản biện chính sách, muốn có đề xuất chủ trương hiệu quả cần có một Tổ chức mang tính đại diện, mang tính thống nhất cao.

Vai trò của Hiệp Hội doanh nghiệp có vị trí quan trọng: là trọng tài của phường, hội trong liên kết vùng, vì doanh nghiệp chính là cầu nối liên kết giữa các địa phương trong xây dựng vùng nguyên liệu, cung cấp lao động, liên kết với nông dân (thông qua hợp tác xã) để định hướng sản xuất và bao tiêu sản phẩm, từng bước xây dựng chuỗi giá trị các thương hiệu các mặt hàng chủ lực, ví dụ Cty Ba Huân; Vissan…

Tóm lại theo tôi nếu muốn có tiếng nói thống nhất, có hiệu quả trong liên kết vùng thì không ai khác ngoài Hiệp Hội Doanh nghiệp các tỉnh, TP và VCCI.

Nguyễn Băng Tâm Phó CT HHDN Tp HCM (HUBA), Chủ Tịch Hội DN Bình Thạnh (BTBA) Theo DĐDN