'GDP quý III có thể tăng tới 10%, mục tiêu 9% cả năm không còn xa'

Mục tiêu tăng trưởng 9% năm 2026 nằm trong tầm tay

Tại hội thảo “Xác lập mô hình tăng trưởng mới gắn với mục tiêu tăng trưởng hai con số, đổi mới mô hình phát triển kinh tế dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ở Việt Nam giai đoạn 2026 - 2030”, TS. Cấn Văn Lực - Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách tài chính - tiền tệ Quốc gia, đưa ra dự báo tích cực về triển vọng tăng trưởng.

"Với mức tăng trưởng GDP 6 tháng đầu năm đạt 8,18%, GDP quý III có thể tăng khoảng 9,5 - 10%. Từ đó, mục tiêu tăng trưởng 9% trong cả năm 2026 nằm trong tầm tay", ông Lực nói.

'GDP quý III có thể tăng tới 10%, mục tiêu 9% cả năm không còn xa'.

Cơ sở của dự báo này đến từ sự chuyển động tích cực tại các vùng kinh tế trọng điểm và quá trình chuyển mình của nhiều địa phương, các địa phương đang bước vào một “guồng” phát triển mới, tạo thêm động lực cho tăng trưởng.

"Triển vọng Việt Nam cũng đang nhận được đánh giá tích cực từ các tổ chức tài chính quốc tế lớn như Goldman Sachs và Morgan Stanley. Đây là thời điểm Việt Nam cần tận dụng cơ hội để tạo cú bứt phá mới", ông Lực nêu quan điểm.

Trong khi đó, nói về những khó khăn khi thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số ông Nguyễn Quốc Anh - Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính (Bộ Tài chính) cho biết, dư địa của một số động lực truyền thống đang thu hẹp, trong khi cạnh tranh quốc tế ngày càng dựa nhiều vào công nghệ, năng suất, nguồn nhân lực và khả năng tham gia các chuỗi giá trị có giá trị gia tăng cao.

Do đó, mục tiêu tăng trưởng hai con số không chỉ đặt ra yêu cầu về tốc độ mà còn đòi hỏi thay đổi cách tạo ra tăng trưởng, từ gia tăng đầu vào sang dựa nhiều hơn vào năng suất, công nghệ, đổi mới sáng tạo và hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Dù đánh giá tích cực về triển vọng tăng trưởng, TS. Cấn Văn Lực cho rằng, mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026-2030 không thể chỉ dựa vào một vài động lực riêng lẻ mà cần sự hiệp lực giữa các ngành, các địa phương và khu vực kinh tế. Theo đó, tăng trưởng cao phải đặt trên nền tảng ổn định vĩ mô bền vững, kiểm soát lạm phát và bảo đảm an toàn nợ công.

Đáng chú ý, chuyên gia cảnh báo nguy cơ đánh đổi trong quá trình thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới. Việc đẩy mạnh chuyển đổi số hay xây dựng các chính sách kích cầu cần được thực hiện thận trọng, tránh làm xao nhãng mục tiêu an sinh xã hội, thu hẹp khoảng cách vùng miền và bảo vệ môi trường.

Với thị trường đất đai, ông Lực kỳ vọng Nhà nước tiếp tục đóng vai trò điều tiết và định hướng, thậm chí can thiệp sâu hơn để tháo gỡ các nút thắt. Tuy nhiên, quá trình này cần được thực hiện hài hòa để tránh tạo ra những tác động ngược, gây nhiễu loạn dòng vốn và nguồn lực đầu tư.

Một rủi ro khác được TS. Cấn Văn Lực nhấn mạnh là áp lực tỷ giá quốc tế. Diễn biến tỷ giá khó dự báo khiến chi phí tuân thủ và chi phí kinh doanh của doanh nghiệp gia tăng. Khi không thể dự đoán được các biến động lớn, doanh nghiệp có thể trở nên thận trọng hơn với những quyết định đầu tư quy mô lớn bởi đây cũng là một loại chi phí.

Theo TS. Cấn Văn Lực, nếu tháo gỡ được những chi phí và rào cản không cần thiết, đồng thời duy trì ổn định vĩ mô, Việt Nam sẽ có thêm dư địa để tận dụng các động lực mới và tiến gần hơn tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026-2030. 

Bà Lê Thị Mai Liên, Trưởng ban Kinh tế vĩ mô và Dự báo, NIEF đề xuất sử dụng nhiều công cụ để tạo nguồn lực cho các động lực tăng trưởng mới. Trong đó có Quỹ đầu tư phát triển công nghệ chiến lược, với Nhà nước làm vốn mồi và chia sẻ rủi ro; áp dụng mua sắm công đổi mới sáng tạo để Nhà nước trở thành khách hàng đầu tiên đối với sản phẩm công nghệ nội địa; đồng thời xây dựng cơ chế sandbox và chấp nhận rủi ro trong hoạt động R&D.

Cùng với đó, việc phát triển doanh nghiệp quy mô lớn, xây dựng thị trường dữ liệu quốc gia và chương trình quốc gia về AI hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng được đặt ra nhằm hình thành những lực lượng sản xuất mới.

Doanh nghiệp phải là trọng tâm của quá trình Đổi mới

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng bình quân trên 10% trong giai đoạn 2026 - 2030, ông Nguyễn Quốc Anh cho rằng, cơ cấu lại đầu tư, hệ thống tài chính và doanh nghiệp cần trở thành trọng tâm của quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng. Đồng thời, cần phát huy mạnh hơn vai trò của khu vực tư nhân, nâng cao chất lượng FDI và tăng liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước.

'GDP quý III có thể tăng tới 10%, mục tiêu 9% cả năm không còn xa'.

TS. Cấn Văn Lực đề xuất 5 nhóm giải pháp trọng tâm. Thứ nhất, thể chế hóa các động lực tăng trưởng mới. Các nghị quyết của Đảng, luật của Quốc hội và chương trình hành động của Chính phủ cần nhanh chóng được đưa vào thực tiễn. Mô hình phát triển phải đủ linh hoạt để khai thác đồng thời các động lực truyền thống và những động lực mới như kinh tế số, kinh tế xanh.

Thứ hai, phát huy hiệu quả các động lực tăng trưởng. Việt Nam cần tiếp tục củng cố các động lực truyền thống, đồng thời khai thác tốt hơn những động lực mới nhằm duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong cả giai đoạn.

Thứ ba, giữ ổn định các thị trường nền tảng. Theo ông Lực, cần duy trì sự ổn định của tỷ giá, thị trường năng lượng và thị trường tài chính; đồng thời điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, bình ổn mặt bằng lãi suất và giảm lãi suất có trọng điểm cho các lĩnh vực ưu tiên.

Thứ tư, nâng chất lượng tăng trưởng. Trọng tâm là cơ cấu lại nền kinh tế, nâng năng suất lao động, phân bổ nguồn lực hiệu quả và cải thiện hệ số ICOR. Chuyên gia đặt mục tiêu ICOR khoảng 4 lần, trong khi đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng trên 55%.

Cùng với đó là thúc đẩy tăng trưởng xanh, bao trùm và bền vững, tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, xử lý các vấn đề như ngập úng và sụt lún.

Thứ năm, bảo đảm 4 yếu tố an ninh: năng lượng, lương thực, chuỗi cung ứng và an ninh mạng - dữ liệu. Trong đó, năng lượng là vấn đề được ông Lực đặc biệt lưu ý. Chuyên gia cho rằng tốc độ xây dựng dự trữ năng lượng quốc gia vẫn chậm so với những biến động địa chính trị trên thế giới.

“Chúng ta đang nỗ lực chuyển đổi năng lượng xanh, nhưng từ khi xảy ra xung đột đến nay đã nhiều tháng trôi qua mà chúng ta vẫn chưa có những động thái thực sự mạnh mẽ để tăng cường dự trữ năng lượng quốc gia”, ông Lực cảnh báo.