Thương mại Việt - Nga đạt 4,77 tỷ USD: Dòng tiền đang chảy vào đâu?

Việt - Nga đang xuất nhập khẩu những gì?

Theo Cục Thống kê, năm 2025, thương mại hàng hóa hai chiều giữa Việt Nam và Nga đạt 4,77 tỷ USD, tăng khoảng 4% so với năm trước. Trong đó, Việt Nam xuất khẩu sang Nga gần 2,26 tỷ USD, giảm 3,2%, còn nhập khẩu từ Nga đạt 2,51 tỷ USD, tăng 11,6%. Như vậy, Việt Nam nhập siêu khoảng 250 triệu USD từ thị trường Nga.

Ở chiều xuất khẩu, dòng tiền lớn nhất đang tập trung vào các nhóm hàng tiêu dùng và nông thủy sản. Dệt may đạt 504 triệu USD, tương đương 22,3% tổng xuất khẩu sang Nga, đứng đầu trong các nhóm hàng. Cà phê đạt 462,3 triệu USD, chiếm khoảng 20%, trong khi thủy sản đạt 214,5 triệu USD. Ba nhóm này cộng lại đã mang về khoảng 1,18 tỷ USD, chiếm hơn một nửa kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Nga.

Đáng chú ý, một số nhóm hàng có tốc độ tăng trưởng cao hơn đáng kể so với mức tăng chung. Xuất khẩu sắt thép tăng 582,8%, cà phê tăng 51%, giày dép tăng 43,4% và đồ chơi, dụng cụ thể thao tăng 41,7%. Điều này cho thấy cơ cấu hàng Việt Nam vào Nga không chỉ xoay quanh nông sản mà đang mở rộng sang các nhóm hàng công nghiệp và tiêu dùng.

Trong nhóm nông sản, cà phê đang nổi lên như một trong những mặt hàng có dư địa lớn nhất. Không chỉ có kim ngạch gần tương đương dệt may, mặt hàng này còn tăng trưởng 51% trong năm 2025. Cùng với cà phê, Việt Nam còn xuất khẩu sang Nga hạt điều, cao su, hạt tiêu và các sản phẩm thực phẩm chế biến.

Ngược lại, Việt Nam đang mua từ Nga phần lớn là nhiên liệu, nguyên liệu và đầu vào cho sản xuất. Riêng than đạt khoảng 875 triệu USD, tương đương 35% tổng kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam từ Nga. Tiếp đến là phân bón 315,2 triệu USD và chất dẻo nguyên liệu 130 triệu USD. Chỉ ba nhóm này đã đạt hơn 1,32 tỷ USD, tương đương hơn một nửa giá trị hàng hóa Việt Nam nhập khẩu từ Nga.

Ngoài than, phân bón và chất dẻo, Việt Nam còn nhập từ Nga lúa mì, hóa chất, dược phẩm, thiết bị ô tô và một số loại khoáng sản.

Đáng chú ý, không ít nhóm hàng nhập khẩu từ Nga đang tăng mạnh. Năm 2025, nhập khẩu kim loại thường khác tăng 124,4%, quặng và khoáng sản tăng 72,6%, còn ô tô nguyên chiếc tăng 62,6%.

Việt - Nga đang đầu tư ra sao?

Quan hệ kinh tế Việt Nam - Nga còn được thể hiện ở dòng vốn đầu tư hai chiều. Theo số liệu năm 2026, Nga có 113 dự án còn hiệu lực tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký khoảng 2,07 tỷ USD, đứng thứ 17 trong số các quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư tại Việt Nam. Vốn Nga tập trung chủ yếu vào công nghiệp chế biến, chế tạo với khoảng 1,13 tỷ USD, tiếp đến là khai khoáng với khoảng 581 triệu USD.

Một trong những lĩnh vực có chiều sâu nhất trong đầu tư Nga tại Việt Nam là dầu khí và năng lượng. Các doanh nghiệp Nga đã tham gia nhiều dự án dầu khí cùng Petrovietnam, trong đó có Vietsovpetro, liên doanh được hình thành từ năm 1981 và trở thành một biểu tượng của hợp tác kinh tế hai nước.

Liên doanh dầu khí Việt - Nga Vietsovpetro là một trong những biểu tượng hợp tác kinh tế lâu đời giữa hai nước, với hơn 40 triệu tấn dầu thô đã được khai thác và hơn 3 tỷ USD lợi nhuận cho hai phía. Ảnh: PVN

Những năm gần đây, hợp tác tiếp tục được mở rộng sang các dự án năng lượng mới, trong đó đáng chú ý nhất là Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1.

Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp Việt Nam cũng mang lượng vốn đáng kể sang Nga. Theo số liệu Chính phủ, Việt Nam có khoảng 20 dự án đầu tư tại Nga với tổng vốn đăng ký gần 3 tỷ USD, tập trung vào dầu khí, nông nghiệp và thương mại. Trong đó, Rusvietpetro là dự án nổi bật nhất.

Liên doanh giữa Petrovietnam và Zarubezhneft của Nga hiện khai thác dầu tại Khu tự trị Nenets. Dự án đã khai thác hơn 40 triệu tấn dầu thô, tạo ra hơn 3 tỷ USD lợi nhuận cho hai phía, trong đó Petrovietnam đã chuyển về Việt Nam khoảng 1,4 tỷ USD từ phần lợi nhuận của mình.

Ngoài dầu khí, nông nghiệp và chế biến thực phẩm cũng là hướng đầu tư đáng chú ý của doanh nghiệp Việt tại Nga. Tập đoàn TH đã phát triển các dự án chăn nuôi bò sữa và chế biến sữa tại Nga, với nhà máy tại Kaluga chính thức vận hành từ năm 2025. Nhà máy có công suất giai đoạn đầu khoảng 500 tấn sữa/ngày và công suất thiết kế lên tới 1.000 tấn/ngày.

Mục tiêu thương mại 10 tỷ USD còn nhiều dư địa

Số liệu mới nhất, trong 7 tháng đầu năm 2026, thương mại Việt - Nga đạt khoảng 3,24 tỷ USD, tăng 12% so với cùng kỳ. Trong đó, Việt Nam xuất khẩu khoảng 1,33 tỷ USD, giảm 4,4%, còn nhập khẩu đạt 1,91 tỷ USD, tăng tới 27,2%.

Hai quốc gia đang hướng tới nâng kim ngạch thương mại song phương lên 10 tỷ USD, dựa trên nền tảng Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - Liên minh Kinh tế Á - Âu (EAEU). Bộ Công Thương đánh giá các lĩnh vực như nông sản, thực phẩm chế biến, dược phẩm và thiết bị y tế còn nhiều tiềm năng tại Nga.

Về dài hạn, dư địa tăng trưởng thương mại Việt - Nga không chỉ nằm ở việc gia tăng lượng hàng hóa xuất nhập khẩu mà còn ở khả năng mở rộng chuỗi cung ứng và kết nối đầu tư.

Tại Hội nghị Kết nối giao thương Việt Nam - Nga tháng 8/2026, ông Hoàng Minh Chiến - Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương, đánh giá Việt Nam và Nga có nhiều lợi thế bổ trợ lẫn nhau và còn nhiều dư địa để hợp tác sâu rộng hơn.

Theo ông, một trong những yếu tố có thể mở rộng thương mại là chi phí logistics và hạ tầng phục vụ xuất nhập khẩu.

Bộ Công Thương đang triển khai Kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam giai đoạn 2025-2035, trong đó đặt mục tiêu cải thiện hạ tầng logistics, ứng dụng công nghệ và giảm chi phí cho doanh nghiệp. Đây cũng là vấn đề đáng chú ý với các mặt hàng Việt Nam xuất sang Nga, đặc biệt là nông sản, thực phẩm và hàng tiêu dùng có yêu cầu vận chuyển dài ngày.

Bên cạnh đó, Bộ Công Thương đang định hướng gắn xúc tiến thương mại với xúc tiến đầu tư, đồng thời tăng cường kết nối doanh nghiệp, nhà cung cấp nguyên liệu, nhà sản xuất, nhà đầu tư, logistics và ngân hàng trong chuỗi cung ứng.

Hướng đi này có thể mở rộng hợp tác từ các nhóm hàng đang có kim ngạch lớn như nông sản, năng lượng và nguyên liệu sang các lĩnh vực sản xuất, chế biến và công nghiệp có giá trị gia tăng cao hơn.