Kết quả phiên rà soát chính sách thương mại lần thứ 2 của Việt Nam tại WTO

Những nỗ lực được ghi nhận 

Phiên rà soát chính sách thương mại lần thứ 2 của Việt Nam giai đoạn 2014 - 2019 (Phiên TPR) trong khuôn khổ WTO được diễn ra trực tuyến vào ngày 27 và 29/4 tại Hà Nội, Việt Nam.

Tại phiên rà soát chính sách thương mại lần thứ 2 này, đại diện Hoa Kỳ đã nhấn mạnh, Hải quan Việt Nam đã thực hiện hiệu quả các cam kết tại Hiệp định TFA của WTO. Đồng thời, đại diện này cũng ghi nhận những nỗ lực gần đây của cơ quan Hải quan trong việc ban hành một số biện pháp chống gian lận xuất xứ và chuyển tải bất hợp pháp.

Bên cạnh đó, đại diện phía Hoa Kỳ đề cập đến việc hợp tác của Hải quan Việt Nam với Liên minh tạo thuận lợi thương mại toàn cầu trong xây dựng hệ thống bảo lãnh thông quan, nếu được triển khai Việt Nam sẽ là nước đầu tiên của châu Á áp dụng hệ thống tiên tiến này. Trong nội dung phát biểu, Hoa Kỳ cũng đề nghị Việt Nam xem xét tham gia việc ủng hộ giải phóng hàng hóa toàn cầu hiệu quả và kịp thời thông qua đẩy nhanh thực hiện Hiệp định tạo thuận lợi thương mại của WTO.

Đồng thời, đại diện của Hồng Kông (Trung Quốc) ghi nhận những nỗ lực của Việt Nam trong áp dụng quản lý rủi ro, kiểm tra sau thông quan phù hợp với chuẩn mực quốc tế, áp dụng cơ chế một cửa quốc gia, một cửa ASEAN, mở rộng áp dụng công nghệ thông tin và trang bị các thiết bị hiện đại trong hoạt động quản lý hải quan.

Hơn nữa, cơ quan Hải quan cũng áp dụng các biện pháp tạo thuận lợi thương mại trong tình hình Covid-19, trong đó có việc áp dụng công nghệ thông tin trong thông quan hàng hóa, nhanh chóng giải phóng hàng, giảm kiểm tra thực tế hàng hóa và đơn giản hóa thủ tục hải quan. Hồng Kông (Trung Quốc) đánh giá rất cao sự nỗ lực của Hải quan Việt Nam trong tạo thuận lợi thương mại đặc biệt trong tình hình thế giới có nhiều thách thức như hiện nay.

Loạt các biện pháp chống gian lận thương mại được áp dụng

Trên tinh thần phát biểu của các thành viên, Trưởng đoàn Việt Nam đã nêu rõ thêm một số nội dung mà các nước đề cập, liên quan đến lĩnh vực Hải quan, Vụ Hợp tác quốc tế đã phối hợp bổ sung các thông tin về 2 lĩnh vực tạo thuận lợi thương mại và chống gian lận xuất xứ và chuyển tải bất hợp pháp được Trưởng đoàn phát biểu trong phiên họp ngày 29/4.

Liên quan đến tạo thuận lợi thương mại, đặc biệt là việc thực hiện Hiệp định thuận lợi hóa thương mại của WTO, trong thời gian vừa qua, với sự giúp đỡ của các đối tác, Hải quan Việt Nam đã chủ động, tích cực triển khai các biện pháp tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, trong đó có việc áp dụng cơ chế hải quan điện tử, quản lý rủi ro, và chế độ doanh nghiệp ưu tiên.

Đối với việc thực hiện nghĩa vụ thông báo trong Hiệp định về trị giá hải quan, Việt Nam cũng đã thông báo cập nhật các quy định của Việt Nam liên quan đến xác định trị giá hải quan. Việt Nam đã thực hiện một loạt các biện pháp chống gian lận thương mại và truyển tải bất hợp pháp.

Năm 2019, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án về "Tăng cường quản lý nhà nước về chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại và gian lận xuất xứ" và Nghị quyết 119/NQ-CP về một số biện pháp cấp bách nhằm tăng cường quản lý nhà nước về phòng chống gian lận xuất xứ, chuyển tải hàng hóa bất hợp pháp.

Theo đó, Tổng cục Hải quan đã và đang tăng cường áp dụng các biện pháp kiểm soát chặt chẽ ở tất cả các khâu trước, trong và sau thông quan, yêu cầu các Cục hải quan tỉnh, thành phố áp dụng đồng bộ, chặt chẽ các biện pháp nghiệp vụ hải quan từ khâu làm thủ tục hải quan cho đến các biện pháp nghiệp vụ khác như quản lý rủi ro, kiểm tra sau thông quan, kiểm soát hải quan.

Việt Nam cũng thực hiện nhiều giải pháp khác như khoanh vùng nhóm mặt hàng có nguy cơ gian lận, giả mạo giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa cao; rà soát xác định các giao dịch, doanh nghiệp xuất nhập khẩu có kim ngạch xuất nhập khẩu tăng đột biến so với năng lực, quy mô sản xuất để tiến hành phân tích, quyết định kiểm tra.

Thêm vào đó, các cơ quan có liên quan cũng tăng cường phối hợp trong việc kiểm tra, rà soát việc cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa đối với một số hàng hóa có dấu hiệu nghi vấn… Với những nỗ lực và biện pháp cụ thể trên, chỉ riêng trong năm 2020, Tổng cục Hải quan đã kiểm tra hơn 100 doanh nghiệp có nghi vấn, và đã phát hiện 45 vụ việc vi phạm về xuất xứ hàng xuất khẩu.

Phối hợp với Bộ Công an điều tra 1 vụ việc có dấu hiệu làm giả giấy chứng nhận xuất xứ; đã thực hiện tịch thu 3.590 xe đạp nguyên chiếc, hơn 4.000 bộ linh kiện xe đạp và hơn 12 nghìn bộ linh, phụ kiện lắp ráp tủ bếp là tang vật vi phạm. Sự chủ động tích cực trong công tác phối hợp giữa các cơ quan, bộ ngành trong nước và các cơ quan hải quan và tổ chức quốc tế đã góp phần đảm bảo môi trường thương mại công bằng.