Đăng ký điện mặt trời mái nhà mang lại nhiều lợi ích cho người dân

Tại Nghị định 58/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Điện lực về phát triển điện năng lượng tái tạo, điện năng lượng mới có quy định khi người dân, doanh nghiệp lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà dù có nối lưới hoặc không thì cũng phải thông báo/đăng ký với cơ quan chức năng.

Theo thống kê của Tập đoàn Điện lực (EVN), từ sau năm 2000 đến nay, đã có khoảng 1.300 MWp điện mặt trời mái nhà được lắp đặt nhưng không bán điện cho EVN, trong đó đa số các hộ dân không thông báo/đăng ký với cơ quan chức năng. Điều này dẫn đến khó khăn trong công tác dự báo, quản lý, vận hành an toàn hệ thống điện quốc gia và nhiều mục tiêu phát triển ngành điện bền vững.

Để khắc phục những tồn tại trên, tránh những hệ lụy liên quan đến cháy nổ và các yếu tố kỹ thuật gây rủi ro cho hệ thống điện, mới đây EVN đã đề xuất cần có chế tài xử phạt vi phạm hành chính cho việc không thông báo/đăng ký khi lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu.

Theo ông Nguyễn Bá Hoài, Phó phòng Năng lượng tái tạo (NSMO) việc đăng ký điện mặt trời mái nhà sẽ mang lại nhiều lợi ích. Nó không chỉ đơn thuần cung cấp số liệu kỹ thuật, mà còn là sự thống nhất thông tin giữa các khâu quản lý - vận hành - phân phối. Khi có dữ liệu đồng bộ, các cấp điều độ từ quốc gia, miền đến địa phương có thể phối hợp xây dựng phương án vận hành, xử lý sự cố, điều chỉnh khi phụ tải biến động, giúp hệ thống điều độ quốc gia vận hành hệ thống linh hoạt, hiệu quả hơn.

Dưới góc độ chuyên gia, TS. Hà Đăng Sơn cho biết, hiện thị trường thiết bị điện mặt trời rất đa dạng, chất lượng sản phẩm như tấm quang năng, hệ thống thiết bị, dây dẫn khác nhau, thậm chí là hàng trôi nổi, kém chất lượng; dịch vụ và kinh nghiệm của các nhà cung cấp cũng khác nhau. Do đó khi đăng ký thông tin với cơ quan quản lý sẽ giúp kiểm soát chất lượng hàng hoá; tránh tiềm ẩn nguy cơ sự cố cháy nổ, ảnh hưởng đến chính hộ gia đình; quy được trách nhiệm khi có sự cố xảy ra; bên cạnh đó là công tác an toàn xây dựng, an toàn kỹ thuật lưới điện, chất lượng điện áp…

“Lợi ích của đăng ký hệ thống điện mặt trời mái nhà không chỉ cho từng hộ gia đình, đảm bảo an toàn, hiệu quả đầu tư mà còn cho cả hệ thống điện quốc gia, cho xã hội. Đây là bước quan trọng để hình thành thị trường dịch vụ, hàng hóa chuẩn hóa, giúp cơ quan quản lý dễ dàng giám sát, kiểm tra, xử lý khi có sự cố” – TS Hà Đăng Sơn nhấn mạnh.

Ở phía địa phương, ông Hoàng Đức Tiến, Phó Giám đốc Sở Công Thương Tuyên Quang cho biết, sắp tới, Sở Công Thương sẽ chỉ đạo, phối hợp với ngành điện địa phương để phổ biến tuyên truyền cho người dân về các cơ chế chính sách cũng như các quy định về điện mặt trời mái nhà để người dân, doanh nghiệp được biết và thực hiện.

Ông Trần Hoài Trang - Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương) khẳng định, ngay sau khi các Luật, Nghị định được ban hành, Bộ đã tổ chức các hội nghị công bố, cả trực tiếp và trực tuyến; đồng thời ban hành các thông tư hướng dẫn thực hiện.

"Trong bối cảnh hiện nay, với mô hình chính quyền hai cấp, vai trò của các cơ quan chuyên môn ở địa phương, đặc biệt là Sở Công Thương và phòng kinh tế - hạ tầng cấp xã, trở nên rất quan trọng. Vì vậy, khi tiếp nhận các văn bản từ Trung ương, Sở Công Thương cần quán triệt, hướng dẫn cấp xã phổ biến cho người dân" - ông Trang cũng đề nghị.