Chỉ 1% doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, vì đâu?

Một dự thảo thay thế Nghị định 210/2013/NĐ-CP mới đây đã được đưa ra để họp bàn. Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ cho biết chỉ có 1% tổng số DN đầu tư vào nông nghiệp với số vốn chiếm chỉ khoảng gần 3% tổng số vốn đầu tư của cộng đồng DN vào sản xuất, kinh doanh.

Nông nghiệp chưa hút vốn đầu tư do vướng mắc chính sách

Tại cuộc họp bàn dự thảo Nghị định của Chính phủ liên quan đến chính sách khuyến khích DN đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn tổ chức mới đây, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ đặt vấn đề không chỉ thu hút DN đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn mà phải phát triển DN trong khu vực nông nghiệp, nông thôn.

Dự thảo Nghị định nói trên nhằm sửa đổi, bổ sung Nghị định số 210/2013/NĐ-CP ngày 19/12/2013 của Chính phủ khuyến khích DN đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn.

Theo cơ quan soạn thảo - Bộ KH&ĐT - Nghị định mới tập trung vào các vấn đề: Mở rộng diện DN, dự án được Nhà nước hỗ trợ; phát triển và ứng dụng khoa học công nghệ; bổ sung cơ chế hỗ trợ DN trong các giai đoạn phát triển thị trường, làm thương hiệu, hỗ trợ sản phẩm có lợi thế; cải cách thủ tục hành chính và cơ chế về nguồn vốn hỗ trợ của Nhà nước.

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nêu số liệu cả nước có 1% tổng số DN đầu tư vào nông nghiệp với số vốn chiếm chỉ khoảng gần 3% tổng số vốn đầu tư của cộng đồng DN vào sản xuất, kinh doanh. Nguyên nhân của thực trạng này, theo Phó Thủ tướng trước tiên là vướng mắc về đất đai khi còn lúng túng triển khai chủ trương tích tụ ruộng đất và dồn điền đổi thửa, tạo lập một thị trường chuyển nhượng đất đai.

Cùng đó, chính quyền địa phương dễ thay đổi quy hoạch sử dụng đất, gây ra rủi ro rất lớn cho hoạt động sản xuất kinh doanh lâu dài của DN. Thứ ba là chính sách bảo hiểm nông nghiệp không hiệu quả khiến ngân hàng không thể cho DN vay vốn.

Theo Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ, muốn kêu gọi DN đầu tư thì Nhà nước phải có chính sách, giải pháp về cơ chế, pháp lý hỗ trợ cho đầu ra của sản phẩm. Nghị định 210/2013/NĐ-CP được đánh giá đã không giải quyết được những vướng mắc trên nên kết quả hạn chế.

Lãnh đạo Chính phủ đề nghị đổi tên Nghị định thành phát triển DN trong nông nghiệp, nông thôn thay vì chỉ có khuyến khích DN đầu tư thì cần đưa nhiều gia trại, trang trại, hợp tác xã có năng lực sản xuất lớn phát triển thành DN. Thêm vào đó, cơ quan soạn thảo cần đặt vấn đề khởi nghiệp trong nông nghiệp để nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp.

Còn một số quy định về hỗ trợ vốn của dự thảo Nghị định, Phó Thủ tướng cho rằng: “Nhà nước bỏ ra ít thôi, hoặc không bỏ thêm mà chỉ có thể là bớt thu từ thuế, hỗ trợ tín dụng, đất đai”.

Về lâu dài cần Luật Phát triển DN trong nông nghiệp, nông thôn

Để giải quyết vướng mắc lớn nhất là về tích tụ ruộng đất thì đại diện Tổng cục Đất đai (Bộ TN&MT) cho rằng các giải pháp cho thuê quyền sử dụng đất, góp vốn bằng quyền sử dụng đất hay chuyển nhượng quyền sử dụng đất trong dự thảo đều có những bất cập so với pháp luật hiện hành nên không dễ thực hiện.

Ông Hồ Xuân Hùng, Chủ tịch Tổng Hội Nông nghiệp Việt Nam cho rằng thủ tục hành chính như giải quyết thủ tục đầu tư, sản xuất kinh doanh tại cấp sở là điều nhiều DN nông nghiệp ca thán.

Giải trình về dự thảo Nghị định, Thứ trưởng Bộ KH&ĐT Đào Quang Thu cho rằng Nghị định mới này hướng dẫn việc thực hiện rất nhiều luật, gồm Luật Đất đai, Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp… nhưng để xử lý triệt để các vướng mắc nêu trên thì cần phải sửa lại các luật.

"Điển hình như về tích tụ ruộng đất thì Nghị định này không xử lý hoàn hảo được mà phải sửa Luật Đất đai. Về hỗ trợ vốn thì phải sửa pháp luật về thuế… ”, ông Thu nói.

Về lâu dài, ông Đào Quang Thu đồng tình với Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ và Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Khánh Ngọc rằng cần phải có một luật về phát triển DN đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn để tạo ra cơ chế đột phá.

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ cho rằng trong khi chưa xây dựng được luật thì vẫn phải ban hành Nghị định mới với các nội dung phát triển DN trong nông nghiệp, nông thôn. Theo Phó Thủ tướng, cơ quan soạn thảo hoàn thiện lại dự thảo Nghị định, lưu ý việc cập nhật các nội dung của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (dự kiến được Quốc hội thảo luận, thông qua tại kỳ họp thứ 3) và các Nghị quyết của Hội nghị Trung ương 5 về thể chế kinh tế thị trường.

Theo Ngọc Linh - NDH