Ngành Dược Việt Nam: Đón đầu các cơ hội từ TPP

Hiệp định TPP được ký kết sẽ tác động không nhỏ đến nền kinh tế Việt Nam nói chung và doanh nghiệp dược nói riêng. Tăng trưởng của lĩnh vực thuốc chữa bệnh có thể lên đến hơn 20%/năm từ nay đến năm 2017 với chi tiêu cho dược phẩm bình quân đầu người của Việt Nam là khoảng 200 USD/năm.

Tuy nhiên, đây cũng sẽ là một trong những lĩnh vực chịu cạnh tranh lớn nhất khi Việt Nam tham gia vào TPP. Giống như một số Hiệp định thương mại khác, TPP sẽ làm tăng doanh số nhập khẩu thuốc của Việt Nam. Theo hiệp định TPP, dược phẩm sẽ giảm thuế từ mức hiện tại khoảng 2,5% về 0%. Điều này sẽ làm tăng xu hướng cạnh tranh từ các doanh nghiệp nước ngoài, trong đó sự cạnh tranh sẽ thiên hơn về các doanh nghiệp sản xuất thuốc gốc so với thuốc generic.

Bên cạnh đó, TPP kéo dài thời gian bảo hộ đối với thuốc bản quyền, từ đó hạn chế khả năng tiếp cận và sản xuất các loại thuốc mới của doanh nghiệp nội. Đây là một thách thức lớn với các doanh nghiệp ngành dược, bởi sản phẩm của các công ty trong nước đa phần là các loại thuốc phiên bản Generic(một dược phẩm dùng thay thế sản phẩm gốc và được đưa ra thị trường sau khi bản quyền của sản phẩm gốc hết hạn).

Hiện đang có rất nhiều hãng dược lớn nước ngoài vào Việt Nam để đón TPP và các doanh nghiệp dược trong nước sẽ phải đối diện với một cuộc canh tranh khốc liệt. Đây chính là vấn đề hàng đầu đang được quan tâm trong ngành dược hiện nay.Nếu mở cửa đón TPP cũng đồng nghĩa mở cửa cho thuốc ngoại sẽ ngày càng áp đảo hơn ở Việt Nam.

Ví dụ về đấu thầu thuốc khi Việt Nam tham gia vào TPP, việc đấu thầu sẽ công khai, các hãng dược trên thế giới tham gia bình đẳng với các DN trong nước. Nếu chúng ta không có các chế tài đặc biệt thì các doanh nghiệp dược nước ngoài sẽ lấn sân và chiếm thị phần lớn trong việc cung ứng thuốc trên thị trường nội địa.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp dược Việt Nam hiện nay chủ yếu là nhỏ và vừa lại không có sự gắn kết vì thế nếu không tạo ra năng lực cạnh tranh cho mình thì nguy cơ bị mất đi thị phần của các DN dược nội địa sẽ rất cao.

Mặc dù vậy nhưng có thể lạc quan rằng với TPP, các doanh nghiệp dược trong nước sẽ được liên kết đầu tư nhiều hơn với doanh nghiệp nước ngoài. Bên cạnh đó, các nước không tham gia TPP như Trung Quốc cũng sẽ liên kết với Việt Nam trong các vấn đề về nhập nguyên liệu và đầu tư gia công… Đây có thể sẽ là cơ hội rất lớn để ngành dược chuyển mình, chủ động được nguồn nguyên liệu để không chỉ phục vụ nhu cầu trong nước mà còn được xuất khẩu phục vụ thị trường nước ngoài.

Nguyễn Thanh Bình Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Dược phẩm CPC1 Hà Nội