Ngành điều chới với, vì… con mọt cứng đốt

Mới đây, cơ quan kiểm dịch thực vật đã yêu cầu kiểm tra, lấy mẫu toàn bộ những lô hàng điều thô nhập khẩu có nguồn gốc từ Châu Phi tại cảng, thay vì cho phép đưa về kho của doanh nghiệp (DN) như trước đây.

Theo các DN, quy định mới lộ nhiều bất cập như: DN phải tăng thêm thời gian và chi phí cho việc nhận hàng hóa, đồng thời phát sinh rất nhiều chi phí để phục vụ kiểm tra hàng hóa trong cảng. Ngoài ra, các DN phải bố trí nhiều nhân lực giám sát tại cảng, gây ách tắc hàng hóa tại cảng, làm giảm năng lực cạnh tranh...

"Trong bối cảnh toàn ngành điều gặp rất nhiều khó khăn năm 2019, việc thực hiện quy định trên đã gây trở ngại và tổn thất cho các doanh nghiệp chế biến và nhập khẩu điều thô" - văn bản của Vinacas nhận định.

Chế biến hạt điều xuất khẩu. Ảnh: H.H

Vì vậy, Vinacas đề nghị áp dụng lại quy trình lấy mẫu như đã áp dụng đối với hạt điều thô nhập khẩu trước đây. Tức cho phép DN được kiểm tra, lấy mẫu tại kho của DN, theo hình thức kiểm tra nhanh, áp dụng đối với mặt hàng hạt điều.

Trong khi đó, theo ông Hoàng Trung - Cục trưởng Cục bảo vệ thực vật: Từ năm 2013 đến nay, cơ quan kiểm dịch thực vật nhiều lần phát hiện các lô hàng điều nhập khẩu từ Châu Phi bị nhiễm đối tượng kiểm dịch thực vật Việt Nam là mọt cứng đốt (Trogoderma SP).

“Đây là loại mọt nguy hiểm. Các nước đều đưa loại mọt này vào danh sách kiểm dịch và kiểm soát rất chặt chẽ. Do vẫn còn phát hiện có lô hàng nhập khẩu lẫn mọt cứng đốt, nên bắt buộc phải kiểm dịch hàng tại cảng, trước khi về kho. Bên cạnh đó, chi phí để xử lý loại mọt này rất lớn. Để lọt loại mọt này vào Việt Nam thì tương lai hàng xuất khẩu của Việt Nam sẽ gặp khó. Chúng ta phải đảm bảo lợi ích quốc gia, an toàn sản xuất trong nước là quan trọng nhất nên không thể làm cách khác” - ông Trung nói.

Thu hoạch điều thô ở tỉnh Bình Phước. Ảnh: Nguyễn Quang Hùng

Mặc dù vậy, Vinacas vẫn cho rằng quy định mới kiểm dịch điều thô tại cảng sẽ gây ách tắc, dồn  ứ điều thô nhập khẩu tại cảng, phát sinh rất nhiều chi phí cho DN. Trong bối cảnh niên vụ điều 2019 đối mặt rất nhiều khó khăn, thì việc kiểm dịch tại cảng sẽ khiến DN càng khó khăn hơn…

Theo Vinacas, trong ba tháng đầu năm 2019, số lượng điều thô Châu Phi vụ mùa mới 2019 và vụ cuối năm 2018, được các DN nhập khẩu từ Tanzania, vẫn chưa lô nào đươc vận chuyển về Việt Nam. Dự kiến khoảng 3,8 triệu tấn điều thô ở Châu Phi sẽ được các DN nhập khẩu trong niên vụ điều năm nay.