Năm 2026 - Bước chuyển của nền công nghiệp Việt Nam

Những con số ấn tượng về tăng trưởng trong công nghiệp nói chung và công nghiệp chế biến, chế tạo nói riêng trong năm 2025 là kết quả từ những nỗ lực không ngừng của Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương. Bởi chính sự ổn định của kinh tế vĩ mô đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững cho các ngành sản xuất.

Tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu

Theo thông tin từ Bộ Công Thương, năm 2025, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) ước đạt 9,5% (năm 2024 tăng 8,2%), đây là mức tăng cao nhất kể từ khi xảy ra đại dịch Covid-19. Trong đó ngành chế biến chế tạo ước tăng 10,6% (năm 2024 tăng 9,5%), đóng góp 8,5 điểm phần trăm vào mức tăng chung tạo động lực lớn thúc đẩy tăng trưởng vĩ mô.

Động lực chính cho sự tăng trưởng đến từ ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, cùng với sự phục hồi của nhiều ngành công nghiệp trọng điểm và sự gia tăng sản lượng của các sản phẩm công nghiệp chủ lực. Đây là khu vực quan trọng và năng động nhất của hầu hết mọi nền kinh tế, là đầu tàu trong quá trình phát triển từ giai đoạn thu nhập thấp đến thu nhập cao. Năng suất tăng nhanh trong công nghiệp có thể được thực hiện bằng cách tăng lượng vốn trên mỗi lao động, bằng đổi mới sáng tạo, kể cả du nhập công nghệ, và mở rộng sản xuất để tận dụng lợi thế kinh tế nhờ tăng quy mô.

Trong quá trình điều hành vĩ mô, Chính phủ và Bộ Công Thương dù bối cảnh nhiều khó khăn vẫn luôn kịp thời đồng hành cùng doanh nghiệp và điều phối thị trường nhịp nhàng. Các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp cũng được triển khai hiệu quả trong bối cảnh thuế quan đối ứng của Hoa Kỳ tác động đến các ngành hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Nhờ vậy, dù chịu ảnh hưởng từ mức thuế quan này, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam vẫn tăng trưởng tích cực.

Các biện pháp hỗ trợ của Chính phủ về giải ngân vốn đầu tư công và triển khai các dự án trọng điểm, cũng đã tạo hiệu ứng lan tỏa, thúc đẩy phục hồi và tăng trưởng sản xuất nội địa. Nội lực công nghiệp quốc gia đã tăng lên. Các doanh nghiệp nội địa ngày càng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu, đóng góp gần 50% giá trị sản xuất công nghiệp (so với mức 35% năm 2020). Nhờ vậy, không chỉ tiêu dùng nội địa đối với sản xuất công nghiệp tăng mà còn tác động đến kết quả thu hút và giải ngân vốn FDI, góp phần tăng thêm năng lực sản xuất trong nước.

Làm chủ công nghệ, dẫn đầu mục tiêu

Ngành công nghiệp có những đóng góp quan trọng trong sự ổn định kinh tế, xã hội, đẩy mạnh quá trình công nghiệp hóa. Trong tiến trình phát triển công nghiệp, nhất là đối với một quốc gia đang dịch chuyển nền kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa như Việt Nam hiện nay, công nghiệp có vai trò nền tảng đối với các cả nền kinh tế. Để kinh tế phát triển nhanh và đạt mục tiêu trở thành nước thu nhập cao trong 20 năm tới, trước mắt cần đẩy mạnh công nghiệp hóa cả chiều rộng với những ngành đã có hoặc phát triển những ngành mới (tăng tỷ trọng công nghiệp trong GDP từ dưới 25% hiện nay lên trên 30%) và chiều sâu (phát triển công nghiệp hỗ trợ và các sản phẩm trung gian) để tăng năng suất.

Bộ Công Thương cho rằng, trong năm 2026 cần đổi mới tư duy và đẩy mạnh cơ cấu lại ngành công nghiệp, thương mại theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh. Lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh làm động lực chính; khuyến khích phát triển kinh tế tư nhân và mô hình hợp tác công tư. Đây cũng là cơ hội để chọn lọc các dự án FDI chất lượng cao, chuyển giao công nghệ, kỹ năng quản trị, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh.

Theo ông John Michael Campbell, Giám đốc Bộ phận Dịch vụ Bất động sản Công nghiệp Savills Việt Nam, cho thấy, câu chuyện công nghiệp của Việt Nam đang thay đổi mạnh mẽ: "Việt Nam bước vào năm 2026 với động lực công nghiệp rõ rệt hơn bao giờ hết. Khi FDI giá trị cao, kết nối hạ tầng và nền tảng số cùng tăng tốc, thị trường đang chuyển từ giai đoạn tăng trưởng sang giai đoạn vận hành ở quy mô lớn hơn, với tiêu chuẩn cao hơn".

Quan trọng hơn cả vẫn là năng lực của các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp trong nước, sẽ tiếp tục được cải thiện và mở đường nhờ vào các chính sách hỗ trợ từ Chính phủ. Niềm tin của doanh nghiệp được củng cố bởi môi trường kinh tế vĩ mô ổn định. Bài toán đặt ra là việc thực thi các nghị định sẽ được triển khai ra sao để chính sách đi vào cuộc sống, để doanh nghiệp thực sự hấp thụ và hưởng lợi từ chính sách một cách thực chất, hiệu quả nhất.