Kỳ vọng vaccine COVID-19 “made in Vietnam”

TS Đỗ Tuấn Đạt - Chủ tịch Công ty TNHH một thành viên Vaccine và Sinh phẩm số 1 (Vabiotech) cho biết, việc nghiên cứu, sản xuất vaccine phòng COVID-19 sẽ gặp nhiều khó khăn, và cũng đầy mạo hiểm. Song đây là con đường tất yếu chúng ta phải đi nếu muốn chủ động nguồn cung cấp vaccine phục vụ người dân.

TS Đỗ Tuấn Đạt đang tiến hành lấy mẫu máu chuột để đánh giá kháng thể đáp ứng miễn dịch sau tiêm.

- Tiến độ nghiên cứu vaccine của Vabiotech ra sao, thưa ông?

Cả nước hiện có 4 đơn vị đang nghiên cứu, phát triển theo các hướng khác nhau, một số loại đã thử nghiệm tiền lâm sàng. Cụ thể, hiện nay có 3 đơn vị nhà sản xuất đi theo con đường nghiên cứu vector virus và 1 đơn vị là Công ty Cổ phần Công nghệ sinh học Dược Nanogen (Nanogen) sử dụng công nghệ protein tái tổ hợp – công nghệ đã được sử dụng trong rất nhiều vaccine để tiêm phòng như: viêm gan B, vaccine phòng ung thư cổ tử cung,…

Vaccine của Vabiotech dựa trên công nghệ tái tổ hợp virus véc tơ trên nuôi cấy tế bào theo hướng nghiên cứu khác với vaccine NanoCovax và vaccine COVIVAC nên có bước chậm hơn nhưng đến nay các kết quả trong phòng thí nghiệm đều rất lạc quan. Ưu điểm của vaccine này là khi phát triển thành công thì có thể điều chỉnh rất nhanh khi có biến thể mới của virus SARS-CoV-2. Hiện tại, các thử nghiệm trên động vật cho thấy vaccine dự tuyển COVID-19 đáp ứng miễn dịch tốt, tỷ lệ cao. Nhóm nghiên cứu đang tiếp tục phát triển và chuẩn bị các bước tiếp theo cho thử nghiệm lâm sàng trên người.

- Virus corona có khả năng biến đổi và lây lan mạnh. Điều này chắc hẳn đã gây ra rất nhiều khó khăn trong quá trình nghiên cứu sản xuất vaccine của Vabiotech, thưa ông?

Đúng vậy. Hiện nay, các loại vaccine COVID-19 sử dụng công nghệ mới nhất như là công nghệ về gen mRNA, công nghệ virus vector được đánh giá là có hiệu quả nhất định với các biến chủng mới.

Sự thành công của công nghệ mới này là tín hiệu mừng, là nền móng cho những nhà sản xuất vaccine tiếp tục nghiên cứu đối với những chủng virus mới. Vabiotech đặc biệt quan tâm nghiên cứu những biến chủng có nguy cơ kháng vaccine, hướng tới sự cải thiện và nâng cấp vaccine ở các mũi tiêm nhắc lại và vaccine hiệu quả với những biến chủng có thể sẽ xuất hiện.

- Vaccine AstraZeneca và sắp tới là Pfizer sẽ được tiêm rộng rãi tại Việt Nam. Tuy nhiên, có dư luận về các phản ứng bất lợi sau khi tiêm khiến người dân e ngại. Ông cho biết nhận định của mình về vấn đề này?

Vaccine cần được xác định là một dạng thuốc và những tác dụng không mong muốn khi tiêm là phản ứng thông thường, hoàn toàn có thể xảy ra. Với tình hình dịch bệnh đang ngày càng phức tạp, lợi ích vaccine mang lại nên được đề cao và đây là “lối thoát” để tiến tới miễn dịch cộng đồng.

Với những phản ứng không mong muốn đã xảy ra này, Bộ Y tế đã và đang xử lý vô cùng chuyên nghiệp, an toàn các công đoạn sàng lọc, kiểm tra tình trạng sức khỏe của mỗi người dân trước khi tiêm.

Từ phía vaccine của Vabiotech, chúng tôi đang nghiên cứu đến giai đoạn tiền lâm sàng – giai đoạn thử nghiệm trên động vật. Chúng tôi đã đánh giá và lường trước rất nhiều nguy cơ không mong muốn có thể xảy ra trên động vật để tiếp tục theo dõi khi tiến tới giai đoạn lâm sàng. Chúng tôi luôn cẩn trọng và đặt vấn đề an toàn của vaccine là yếu tố quan trọng hàng đầu.

- Vabiotech đặt mục tiêu dự kiến khi nào sẽ thử nghiệm lâm sàng trên người và chính thức tiêm rộng rãi, thưa ông?

Cuối năm 2021, chúng tôi sẽ tiến hành thử nghiệm lâm sàng trên người.

- Trân trọng cảm ơn ông!