Cần một tư duy thị trường mới cho giá trị sản phẩm OCOP

Nhiều sản phẩm OCOP tự hào sở hữu chất lượng chuẩn mực cùng dấu ấn bản sắc vùng miền, nhưng vẫn loay hoay trong bài toán đầu ra. Muốn bứt phá khỏi quy mô tiêu thụ nhỏ lẻ, con đường duy nhất là bước qua khỏi tư duy "làm cái mình có" để tiến tới chiến lược định vị thương hiệu hiện đại và đáp ứng đúng nhu cầu thị trường.
Sản phẩm OCOP cần giải quyết đúng nhu cầu của người tiêu dùng

Từ câu chuyện bản sắc đến trải nghiệm tiêu dùng hiện đại

Trong bức tranh phát triển kinh tế nông thôn giai đoạn hiện nay, chương trình OCOP đã ghi nhận những bước tiến mạnh mẽ về mặt số lượng. Tính đến nửa đầu năm 2026, cả nước đã có hơn 21.000 sản phẩm đạt chuẩn từ 3 sao trở lên. Nhiều hợp tác xã và doanh nghiệp nhỏ hiện nay vẫn tiếp cận chương trình với tư duy "lấy được sao là xong". Tấm tem chứng nhận OCOP 3 sao hay 4 sao thường được xem như một "tấm thông hành" mặc định cho việc tiêu thụ.

Một thực tế mang tính quy luật của thị trường đang đặt ra thách thức lớn: sản phẩm tốt là điều kiện cần, nhưng chưa bao giờ là điều kiện đủ để chiếm lĩnh niềm tin của người tiêu dùng. Trên các kệ hàng bán lẻ hiện đại hoặc các sàn thương mại điện tử, sản phẩm OCOP lại đối mặt với sự cạnh tranh sòng phẳng từ các nhãn hàng quốc tế và thương hiệu tư nhân năng động. Việc thiếu hụt một chiến lược thương hiệu bài bản khiến không ít đặc sản địa phương rơi vào tình trạng "chết lâm sàng" về mặt thương mại sau khi kết thúc các đợt triển lãm hay hội chợ xúc tiến.

Một thiết kế bao bì thiếu gu thẩm mỹ, kích thước đóng gói chưa tối ưu cho sinh hoạt đô thị, hay thông tin sản phẩm mơ hồ đều là những rào cản vô hình làm giảm sức mua. Nếu doanh nghiệp chỉ nhấn mạnh vào yếu tố "truyền thống" hay "đặc sản" mà bỏ qua tính tiện dụng hay gu thẩm mỹ đương đại, sản phẩm sẽ tự giới hạn mình trong nhóm quà tặng lưu niệm thay vì trở thành lựa chọn tiêu dùng thường nhật.

Thiết lập lại chiến lược thương hiệu

Tái thiết lập cấu trúc thương hiệu không đơn thuần là vẽ lại logo hay thay đổi nhãn mác. Đó là quá trình định vị lại giá trị cốt lõi của nông sản địa phương trong chuỗi giá trị toàn cầu. Chủ thể OCOP cần chuyển dịch từ tư duy bán sản phẩm thô hoặc sơ chế sang tư duy phân phối "giải pháp giá trị".

Việc ứng dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc mã QR, bao bì thân thiện với môi trường hay chuẩn hóa hệ thống nhận diện trên kênh online là những bước đi thiết yếu để thu hẹp khoảng cách với thế hệ người tiêu dùng mới. Bên cạnh đó, một nhãn hàng không thể lớn mạnh nếu chất lượng sản phẩm giữa các lô hàng trồi sụt bất thường do phụ thuộc nguyên liệu thô. Việc liên kết chặt chẽ với vùng trồng tiêu chuẩn và áp dụng quy trình quản trị chất lượng nghiêm ngặt chính là nền tảng cốt lõi để giữ vững uy tín thương hiệu.

Để sản phẩm OCOP tự đứng vững trên đôi chân của mình mà không phụ thuộc vào chính sách hỗ trợ, các chủ thể kinh tế cần nâng cao năng lực tiếp cận thị trường đa kênh. Thay vì rải rác ở các đại lý truyền thống, việc nghiên cứu hành vi khách hàng sẽ giúp doanh nghiệp lựa chọn đúng kênh phân phối phù hợp: từ chuỗi siêu thị chuyên doanh, cửa hàng thực phẩm sạch cho đến mô hình thương mại điện tử trực tiếp từ nhà sản xuất đến người tiêu dùng (D2C).

Khi sản phẩm OCOP giải quyết đúng vấn đề của người tiêu dùng – như tính an toàn, sự tiện lợi, thẩm mỹ và giá trị văn hóa – thì tấm tem OCOP mới thực sự phát huy hết giá trị kinh tế của nó, trở thành bảo chứng cho sự tin tưởng chứ không chỉ là một danh hiệu hành chính.

Phạm Tuấn

Nâng cao giá trị cà phê cần bắt đầu từ đất khỏe và sinh kế bền vững

Với chủ đề “Các xu thế hiện tại trong ngành cà phê và định hướng phát triển trong tương lai”, Hội nghị Quốc tế Cà phê Việt Nam (VICO) 2026 tập trung thảo luận các vấn đề lớn đang định hình tương lai ngành cà phê, bao gồm biến động thị trường, các quy định mới, chất lượng và giá trị gia tăng, biến đổi khí hậu, tài chính xanh, công nghệ và sự hợp tác giữa các quốc gia sản xuất. Tại Hội nghị, đại diện Nestlé Việt Nam đã chia sẻ quan điểm về những thay đổi cần thiết để ngành cà phê Việt Nam chuyển từ lợi thế về sản lượng sang lợi thế về chất lượng, giá trị và khả năng cung ứng bền vững.

Cuộc cạnh tranh giữ thị phần hàng Việt bằng năng lực thực chất

Mục tiêu duy trì tỷ lệ hàng Việt trên 80% tại siêu thị và trung tâm thương mại đến năm 2030 đặt ra yêu cầu vượt xa việc mở rộng diện tích trưng bày. Muốn trụ vững trên kệ hàng, nhà sản xuất trong nước phải chứng minh năng lực bằng chất lượng, giá thành, khả năng cung ứng liên tục và độ nhạy bén với thị hiếu tiêu dùng.

Cơ hội giảm áp lực chi phí cho nền kinh tế khi giá điện, xăng dầu hạ nhiệt

Việc giảm 2% giá bán lẻ điện bình quân và đưa thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% từ ngày 1/11/2026 được kỳ vọng góp phần giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp, người dân. Tuy nhiên, hiệu quả của các chính sách này không chỉ nằm ở mức giảm giá năng lượng mà còn ở khả năng chuyển phần tiết kiệm thành giá thành sản phẩm, dịch vụ hợp lý hơn.

Doanh nghiệp tìm lời giải cho bài toán phát triển nông nghiệp bền vững

Trước áp lực biến đổi khí hậu, tài nguyên thu hẹp và yêu cầu nâng cao năng suất, các doanh nghiệp đang đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới phương thức canh tác và đa dạng hóa cây trồng nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, gia tăng giá trị nông sản.

Hồ tiêu và bài toán giá trị gia tăng sau cánh đồng

Dù xuất khẩu hồ tiêu vượt 1,3 tỷ USD nhờ sức mua từ các thị trường lớn, ngành tiêu Việt Nam đang đối mặt với nghịch lý: giá xuất khẩu bình quân giảm nhẹ và nguồn cung nội địa thu hẹp. Bài toán tăng trưởng không còn nằm ở sản lượng xuất thô mà ở năng lực chế biến sâu và củng cố chuỗi giá trị.

Video