Đi tìm giải pháp cho nguồn nhân lực công nghệ thông tin (CNTT) Việt Nam

“Thường xuyên tiếp xúc với các công ty công nghệ trong khu phần mềm Quang Trung, tôi nhận được nhiều ý kiến “thống khổ” từ các nhà tuyển dụng đến từ nhiều nước. Có doanh nghiệp lọc đến 900 hồ sơ ứng tuyển vào các vị trí liên quan đến lĩnh vực công nghệ mới tuyển được 6 đến 8 người đáp ứng đủ yêu cầu. Bạn này có kỹ thuật lại thiếu tiếng Anh, thiếu kỹ năng mềm hoặc các kỹ năng khác…” bà Nguyễn Thị Anh Thư, Hiệu trưởng Trường SaigonTech cho biết.

Dự báo đến năm 2020, Việt Nam sẽ thiếu hụt hơn 100.000 ứng viên CNTT mỗi năm. Thực tế, năm 2015, số lượng việc làm nhóm ngành CNTT tăng 47% mỗi năm nhưng lượng nhân lực của ngành chỉ tăng ở mức 8%, số lượng công ty phần mềm tăng đến 124% chỉ trong vòng bốn năm qua (theo VietnamWorks). Hiện số lượng trường Cao đẳng, Đại học đào tạo về công nghệ thông tin trên cả nước gần 300 trường với trung bình hằng năm có 30.000 sinh viên tốt nghiệp. Tuy nhiên doanh nghiệp trong lĩnh vực này lại thiếu nhân lực, trong khi đó sinh viên lại thất nghiệp vẫn đang diễn ra. Điều này đòi hỏi các trường Đại học – Cao đẳng tại Việt Nam phải có những chương trình đào tạo phù hợp, đúng nhu cầu nhà tuyển dụng, đúng xu thế ngành và các lớp đào tạo kỹ năng cần có cho học viên.

Một số chuyên gia trong ngành cho biết, nguyên nhân hiện nay nhiều bạn học CNTT ra trường không xin được việc hoặc làm trái ngành là do kỹ năng được đào tạo chưa phù hợp với yêu cầu của doanh nghiệp. Nhân lực CNTT nước ta cần trang bị thêm các yếu tố bắt buộc như ngoại ngữ tốt, kỹ năng mềm phù hợp, trình độ chuyên môn cao có những chứng chỉ quốc tế mới có thể cạnh tranh ở môi trường toàn cầu hóa. Một số trường đã đi tìm các giải pháp mới, trong đó phải kể đến trường SaigonTech, ngôi trường có “đại bản doanh” ngay tại khu Công viên phần mềm Quang Trung với chương trình thực tập tại Trung tâm Giải pháp nguồn nhân lực CNTT - IT Workforce Solution Center (ISC - Quang Trung) ra mắt trong tháng 8 vừa qua.

ISC - Quang Trung là chương trình đào tạo bổ sung cho nhân lực CNTT, được hợp tác 4 bên giữa SaigonTech - Saigon Institute of Technology, VNITO Alliance – Liên minh doanh nghiệp gia công CNTT Việt Nam, QTSC - Công viên phần mềm Quang Trung và HCA - Hội tin học TPHCM mang đến những giải pháp hiệu quả và thực tiễn trong vấn đề bồi dưỡng, đào tạo nguồn nhân lực CNTT chất lượng theo chuẩn giám định Hoa Kỳ. Được đào tạo theo mô hình cầm tay chỉ việc “on-job training” giữa các chuyên gia với học viên trong vòng 9 tuần tập trung (40 giờ/tuần), học viên sẽ được nhận chứng chỉ bởi VNITO Alliance. Trong tương lai ISC – Quang Trung có kế hoạch làm việc với các trường ĐH-CĐ để thay thế học phần thực tập tốt nghiệp cho sinh viên năm cuối nếu có chứng chỉ Thực tập dự án CNTT tại trung tâm.

Ngày 5 tháng 12 năm 2016, Trung tâm ISC-Quang Trung đã khai giảng khóa đầu tiên của chương trình Thực tập dự án CNTT tại trường SaigonTech, với dự có mặt của đại diện các doanh nghiệp phần mềm đến từ VNITO Alliance và hơn 53 học viên theo học. Đây là khóa học đầu tiên mà trường SaigonTech hỗ trợ hoàn toàn học phí cho các bạn học viên có kết quả bài kiểm tra về CNTT và tiếng Anh xuất sắc nhất, vượt qua hàng trăm ứng viên đến từ nhiều nơi trong cả nước. Phát biểu tại buổi Lễ khai giảng, ông Ngô Văn Toàn, Phó tổng giám đốc Global Cybersoft Việt Nam, Phó chủ tịch Liên minh các doanh nghiệp gia công phần mềm CNTT (VNITO Alliance) chia sẻ: “Điều quan trọng và cần thiết nhất, chiếm đến 80% sự thành công trong khóa học này là sự nổ lực và cố gắng tìm tòi, học hỏi ở chính các em. Đứng ở cương vị là một nhà tuyển dụng trong lĩnh vực CNTT, và cũng đã qua nhiều năm kinh nghiệm tập huấn cho rất nhiều kỹ sư CNTT, tôi cho rằng có 3 yếu tố quan trọng để quyết định tuyển dụng ứng viên CNTT, đó là: kiến thức nền tảng, kỹ năng mềm tốt, và khả năng tiếng Anh. Không có một nhà tuyển dụng nào yêu cầu các bạn phải thật giỏi, xuất sắc về CNTT, chỉ khi họ thấy được những tiềm năng của bạn với 3 yếu tố trên, thì rất dễ dàng cho các bạn tìm được 1 công việc tốt trong ngành CNTT này”.ISC - Quang Trung là chương trình đào tạo bổ sung cho nhân lực CNTT, được hợp tác 4 bên giữa SaigonTech - Saigon Institute of Technology, VNITO Alliance – Liên minh doanh nghiệp gia công CNTT Việt Nam, QTSC - Công viên phần mềm Quang Trung và HCA - Hội tin học TPHCM mang đến những giải pháp hiệu quả và thực tiễn trong vấn đề bồi dưỡng, đào tạo nguồn nhân lực CNTT chất lượng theo chuẩn giám định Hoa Kỳ. Được đào tạo theo mô hình cầm tay chỉ việc “on-job training” giữa các chuyên gia với học viên trong vòng 9 tuần tập trung (40 giờ/tuần), học viên sẽ được nhận chứng chỉ bởi VNITO Alliance. Trong tương lai ISC – Quang Trung có kế hoạch làm việc với các trường ĐH-CĐ để thay thế học phần thực tập tốt nghiệp cho sinh viên năm cuối nếu có chứng chỉ Thực tập dự án CNTT tại trung tâm.

Trong khi đó, SaigonTech là một trong các trường có mô hình đào tạo nhân lực CNTT hiệu quả tại Việt Nam. Đại diện trường cho biết, tất cả sinh viên SaigonTech được tham gia thực tập tại nước ngoài trước khi tốt nghiệp, 100% sinh viên có việc làm sau 3 tháng tốt nghiệp và 100% thành công khi chuyển tiếp học tập và làm việc tại nước ngoài. Đây là kết quả thụ hưởng nền giáo dục Mỹ hoàn chỉnh khi SaigonTech là phân hiệu chính thức và duy nhất của Đại học Cộng đồng Houston, Texas, Hoa Kỳ (Houston Community College - HCC) tại Việt Nam. Bằng cấp tại SaigonTech có giá trị ngang với đi du học tại Mỹ do HCC cấp. Hiện tại trường đang tập trung các nhóm ngành chính Kinh doanh - Quản lý, Công nghệ Thông tin và Công nghệ Kỹ thuật Điện tử theo chương trình học được kiểm định bởi Hiệp hội các trường miền Nam Hoa Kỳ (SACS) - được Bộ giáo dục Hoa Kỳ công nhận môi trường học tập, sinh hoạt hoàn toàn sử dụng tiếng Anh.

“Năm 2001 đến nay chúng tôi đã thực hiện tốt mô hình phát triển giáo dục hoàn chỉnh của Mỹ. Việc đào tạo văn hóa Mỹ tại Việt Nam do người Việt đầu tư quản lý, được các phụ huynh Việt tin tưởng như SaigonTech là một điều không dễ dàng. Năm 2016, kỷ niệm 15 năm thành lập trường là điểm khởi đầu cho lần cất cánh thứ hai của SaigonTech với những chương trình đào tạo mới giúp các em sinh viên có được sự giao thoa với nhiều nước trên thế giới hơn”, bà Nguyễn Thị Anh Thư chia sẻ.

N.Trọng