“Thị trường ô tô cần bình đẳng để doanh nghiệp cùng có lợi”

“Chính phủ cần tìm cách để doanh nghiệp có vai trò, quyền quyết định nhiều hơn về thị trường. Thị trường cần có sự bình đẳng, không phân biệt vấn đề sở hữu để doanh nghiệp có thể hợp tác với nhau và cùng có lợi”, bà Nguyễn Thị Tuệ Anh, Phó Viện trưởng, Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương bày tỏ.

Trao đổi tại tọa đàm “Thực trạng và chính sách phát triển công nghiệp ô tô và phụ tùng ô tô” sáng nay (8/12), nhận định về thực trạng ngành công nghiệp ô tô Việt Nam, đại diện Bộ Công thương, bà Nguyễn Thị Xuân Thúy, Viện nghiên cứu chiến lược, Chính sách Công nghiệp cho rằng, công nghiệp ô tô Việt Nam đã tăng trưởng mạnh trong vài năm gần đây.

Cụ thể, nhiều doanh nghiệp đã sản xuất, xuất khẩu được một số phụ tùng linh kiện ô tô, nhưng tỉ lệ thu mua trong nước còn thấp. Bên cạnh đó, áp lực cạnh tranh cao, quy mô thị trường nhỏ, giá xe đắt hơn các nước khác, công nghiệp hỗ trợ chưa phát triển và mục tiêu của các doanh nghiệp tại thị trường Việt Nam còn khác nhau đã gây ra những khó khăn cho thị trường ô tô Việt.

So sánh về quy mô, theo bà Thúy, Việt Nam quá nhỏ bé so với các nước trong khu vực như Thái Lan, Indonesia, Philippines nên chưa hấp dẫn thị trường. Về giá xe, hầu hết các loại ô tô của Việt Nam đang cao hơn giá xe của Thái Lan và Indonesia.

“Hiện nay, chi phí sản xuất trong nước lớn hơn khoảng 20% so với các nước trong khu vực”, bà Thúy đánh giá.

Theo đó, bà Thúy đề xuất một số giải pháp tháo gỡ liên quan đến chi phí sản xuất, phát triển thị trường, hỗ trợ doanh nghiệp và phát triển công nghiệp hỗ trợ.

Về cắt giảm chi phí sản xuất, đại diện Bộ Công thương đề nghị, Chính phủ cần giảm nhanh thuế nhập khẩu phụ tùng linh kiện về 0 từ nguồn Nhật Bản và một số thị trường khác, đồng thời cho phép một số phụ tùng linh kiện nguồn ASEAN không đáp ứng được tiêu chuẩn tỉ lệ nội địa hóa nội khối được hưởng 0% có thời hạn. Ngoài ra, Việt Nam cần cho phép doanh nghiệp chế xuất phụ tùng linh kiện ô tô được cung cấp cho doanh nghiệp trong nước.

Đối với thị trường trong nước, bà Thúy cho biết cần phát triển lành mạnh bằng cách giảm thuế tiêu thụ đặc biệt hợp lý, tránh làm cho thị trường tăng trưởng quá nóng. Về doanh nghiệp, cần hỗ trợ duy trì hoạt động sản xuất đến sau năm 2018 bằng cách tham khảo kinh nghiệm của các nước trong khu vực như Thái Lan, Philippines, Indonesia. Cuối cùng là phát triển công nghiệp hỗ trợ trong đó chú trọng đến phụ tùng linh kiện thân vỏ xe, không chỉ là động cơ, hộp số,...

Còn theo đại diện doanh nghiệp, ông Phạm Anh Tuấn, đại diện Toyota Việt Nam lo lắng bởi Việt Nam có rất ít nhà cung cấp đáp ứng tiêu chuẩn sản xuất ô tô tại Việt Nam.

“Nguyên tắc của Toyota là sản xuất phải có lợi hơn nhập khẩu. Nhiều chi tiết, Toyota phải tự sản xuất bởi nhiều nơi chưa thể cung cấp”, ông Tuấn nhận định.

Ông Tuấn cho rằng, khó khăn lớn nhất của ngành ô tô Việt Nam chính là về công nghệ sản xuất, về thiết kế và phát triển sản phẩm. Các nhà cung cấp phải tuân theo quy chuẩn chung về hệ thống quản lý chất lượng, hệ thống quản lý an toàn, hệ thống quản lý môi trường. Ngoài ra, một số nhà cung cấp gặp khó khăn về giá thành, bởi muốn trở thành nhà cung cấp của Toyota thì giá thành phải thấp hơn Thái Lan.

Về phía hiệp hội, ông Đào Phan Long, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội cơ khí Việt Nam (VAMI) đánh giá: “Tổng kết ngành công nghiệp ô tô 20 năm qua, Việt Nam đã thất bại hoàn toàn, không có ô tô gì ra hồn, không có thị trường xe máy, thị trường lớn như vậy mà không có gì hết”.

Theo đó, ông Long đề xuất ba vấn đề về xây dựng công nghiệp ô tô. Trước tiên là cách ứng phó với bối cảnh môi trường, tự do thương mại, đồng thời giải quyết vai trò của doanh nghiệp và Chính phủ trong vấn đề về sở hữu để bước vào hiệp định thương mại. Cuối cùng là vai trò của hiệp hội ngành hàng.

“Hiệp hội cơ khí Việt Nam sẽ tư vấn cho Chính phủ trong việc lựa chọn các nhóm ô tô nào cần thì đầu tư phát triển, ô tô nào không cần thì doanh nghiệp phải tự lo. Sau đó tiếp tục lựa chọn một số sản phẩm thị trường trọng điểm để Chính phủ có cơ chế ưu tiên”, ông Long khẳng định.

Kết luận tại buổi tọa đàm, bà Nguyễn Thị Tuệ Anh, Phó Viện trưởng, Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương lưu ý, Chính phủ cần tìm cách để doanh nghiệp có vai trò, quyền quyết định nhiều hơn về thị trường. Thị trường cần có sự bình đẳng, không phân biệt vấn đề sở hữu để doanh nghiệp có thể hợp tác với nhau và cùng có lợi.

Bà Tuệ Anh cũng cho rằng, quy mô thị trường của Việt Nam rất lớn, đây là một yếu tố quan trọng để các nhà đầu tư muốn vào Việt Nam. Tuy nhiên, rất nhiều chi phí khác cần giảm xuống để thu hút họ.

Theo Bizlive