Xuất khẩu sang khối EAEU: Doanh nghiệp Việt phải biết "bảo ban" nhau

"Cơ chế ngưỡng" và quy tắc xuất xứ là những điểm mà doanh nghiệp (DN) Việt Nam cần lưu ý khi Hiệp định thương mại tự do (FTA) Việt Nam-Liên minh Kinh tế Á-Âu (EAEU) có hiệu lực, vì chỉ một DN bất cẩn cũng sẽ ảnh hưởng đến cả ngành sản xuất.

Ông Ngô Chung Khanh, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách thương mại đa biên (Bộ Công thương) cho hay, FTA Việt Nam-EAEU có nguyên tắc về "cơ chế mức ngưỡng" đối với sản phẩm dệt may và đồ gỗ. Cụ thể, khi đàm phán, phía đối tác đồng ý đưa thuế suất về 0% ngay khi Hiệp định có hiệu lực và không yêu cầu quy tắc xuất xứ chặt từ sợi hoặc từ dệt trở đi như các hiệp định khác.

Tuy nhiên, phía đối tác lo sợ việc mở thị trường cho dệt may nên đã áp dụng cơ chế mức ngưỡng, tức là nếu giá trị kim ngạch xuất khẩu dệt may sang EAEU tăng gấp 2 lần kim ngạch của 3 năm cộng lại thì họ lập tức khởi động mức ngưỡng. Nếu không kiềm chế thì họ sẽ ngừng ưu đãi và quay trở lại mức thuế cũ.

Ông Khanh cảnh báo: DN Việt Nam cần hết sức lưu ý điều này bởi DN Việt làm gì cũng ít khi nhìn nhau, mạnh ai người ấy làm. Nếu cứ “hò” nhau xuất khi đến ngưỡng cảnh báo thì tất cả doanh nghiệp đều thiệt, dẫn tới nguy cơ vỡ đơn hàng, vỡ kế hoạch.

Không chỉ đưa ra “cơ chế ngưỡng”, Khối EAEU còn đưa ra nguyên tắc về quy tắc xuất xứ được các chuyên gia nhận định là “còn chặt hơn cả trong TPP” bởi lo sợ DN Việt Nam lợi dụng quy tắc xuất xứ hoặc làm thủ thuật để thay đổi quy tắc xuất xứ.

Theo đó, EAEU chỉ cho phép vận chuyển trực tiếp, không cho phép chia nhỏ lô hàng. Đây sẽ là vấn đề mà các tập đoàn đa quốc gia vướng bởi những tập đoàn này làm theo dây chuyền cung ứng trong khi EAEU yêu cầu vận chuyển trực tiếp (cả công vận chuyển) từ Việt Nam sang Nga thì mới được coi là đáp ứng quy tắc xuất xứ.

Cùng với đó, phía đối tác còn yêu cầu chặt về chứng nhận xuất xứ buộc DN phải lưu ý vấn đề này, nếu không sẽ bị tạm ngừng ưu đãi khi bị phát hiện có gian lận xuất xứ có hệ thống.

Thế nhưng, nếu tiếp tục có DN cùng ngành bị phát hiện chứng nhận xuất xứ không chính xác thì cả ngành hàng đó sẽ bị cấm xuất khẩu. “Đây là một trở ngại vô cùng lớn đòi hỏi DN có sự phối hợp để bảo đảm lợi ích cho mình”, ông Khanh nói./.

Theo Chinhphu.vn