Vì sao giá trị M&A tài chính ở Đông Nam Á giảm mạnh?

Đông Nam Á ghi nhận 58 thương vụ M&A trong lĩnh vực dịch vụ tài chính trong năm 2025, tăng 10 thương vụ so với năm 2024. Tuy nhiên, tổng giá trị giao dịch giảm một nửa, xuống còn 2,1 tỷ USD, đi ngược với xu hướng toàn cầu.

Theo dữ liệu do EY công bố ngày thứ Hai (23/3), hoạt động M&A toàn cầu trong năm 2025 tăng vọt 49% về giá trị so với cùng kỳ, đạt 418,9 tỷ USD. Tổng số thương vụ trên toàn cầu tăng nhẹ lên 2.236 giao dịch, so với 2.219 giao dịch năm 2024; trong đó, mức tăng mạnh về giá trị chủ yếu được thúc đẩy bởi sự gia tăng đáng kể của các “siêu thương vụ”.

Đáng chú ý, có 93 thương vụ được công bố với giá trị trên 1 tỷ USD, chiếm tới 81% tổng giá trị giao dịch. Con số này tăng mạnh so với 54 thương vụ quy mô lớn ghi nhận trong năm 2024.

Khoảng 10% tổng số giao dịch được dẫn dắt bởi các quỹ đầu tư tư nhân hoặc quỹ đầu tư mạo hiểm, trong khi phần còn lại diễn ra giữa các doanh nghiệp.

Tại Đông Nam Á, giá trị các thương vụ trong lĩnh vực ngân hàng giảm xuống còn 1,2 tỷ USD trong năm 2025, từ mức 2,3 tỷ USD của năm trước, dù số lượng giao dịch tăng từ 32 lên 35. Trong lĩnh vực bảo hiểm, cả số lượng và giá trị giao dịch đều giảm từ 12 xuống còn 11 thương vụ, và giá trị giảm một nửa xuống còn 800 triệu USD từ mức 1,6 tỷ USD.

Các thương vụ trong mảng quản lý tài sản và quản lý gia sản tăng lên 12 trong năm 2025, so với 4 thương vụ năm 2024, song tổng giá trị lại giảm mạnh xuống còn 28 triệu USD từ 300 triệu USD.

Số lượng doanh nghiệp ngoài khu vực Đông Nam Á thực hiện thâu tóm trong khu vực giảm xuống còn 24 thương vụ trong năm 2025, từ 31 thương vụ năm trước; tổng giá trị giao dịch cũng giảm mạnh xuống còn 700 triệu USD từ 4,2 tỷ USD.

Ở chiều ngược lại, các doanh nghiệp Đông Nam Á thực hiện M&A ở nước ngoài cũng giảm từ 16 xuống 10 thương vụ, với tổng giá trị giảm còn 100 triệu USD từ 1,1 tỷ USD.

Ông Sumit Narayanan, lãnh đạo mảng dịch vụ tài chính EY khu vực ASEAN, cho rằng sự sụt giảm về giá trị giao dịch tại Đông Nam Á phản ánh xu hướng chuyển dịch chiến lược sang các thương vụ quy mô nhỏ hơn và các khoản đầu tư thiểu số, thay vì các thương vụ mang tính chuyển đổi quy mô lớn.

“Chi phí vốn cao và khoảng cách định giá giữa bên mua và bên bán đã khiến việc theo đuổi các thương vụ quy mô lớn trở nên khó khăn hơn. Đồng thời, sự giám sát chặt chẽ hơn về quy định và vốn cũng khiến các doanh nghiệp thận trọng hơn", ông cho biết.

Chuyên gia này cũng nhận định, nhiều doanh nghiệp đang tập trung vào các khoản đầu tư nhằm nâng cao năng lực trong các lĩnh vực như dịch vụ số, giải pháp thanh toán và quản lý tài sản. Điều này phản ánh chiến lược tăng trưởng thận trọng hơn, có điều chỉnh theo rủi ro trong bối cảnh bất ổn kinh tế vĩ mô và địa chính trị.

Nhiều doanh nghiệp đang tập trung vào các khoản đầu tư nhằm nâng cao năng lực trong các lĩnh vực như dịch vụ số, giải pháp thanh toán và quản lý tài sản.

Nhìn về tương lai, ông Stuart Last, đối tác EY-Parthenon phụ trách lĩnh vực dịch vụ tài chính, nhận định: “Singapore, với vai trò là trung tâm tài chính khu vực, được kỳ vọng sẽ thúc đẩy gia tăng hoạt động M&A trong năm 2026, đặc biệt trong các lĩnh vực bảo hiểm và quản lý tài sản.”

Bên cạnh đó, trong lĩnh vực fintech, giới chuyên gia cũng kỳ vọng sẽ xuất hiện các nền tảng khu vực có lợi nhuận tiến tới IPO trong trung hạn, song các vòng gọi vốn trung gian vẫn sẽ diễn ra trong vài năm tới.

Bức tranh về hoạt động M&A cho thấy nhiều diễn biến khác nhau trên các thị trường quốc tế lớn. Tại Bắc Mỹ, tổng giá trị giao dịch tăng lên 188,7 tỷ USD từ 166,9 tỷ USD, dù số lượng thương vụ giảm 5% so với cùng kỳ, xuống còn 947 giao dịch.

Trong khi đó, tại châu Âu, số lượng giao dịch tăng 6% lên 759 thương vụ, trong khi tổng giá trị gần như tăng gấp ba, đạt 141,2 tỷ USD, nhờ 30 thương vụ có giá trị trên 1 tỷ USD và hai thương vụ vượt 10 tỷ USD.

Với khu vực châu Á - châu Đại Dương, số thương vụ được công bố đạt 360, với tổng giá trị tăng lên 65,5 tỷ USD. Trong khu vực này, ngân hàng tiếp tục là lĩnh vực lớn nhất về giá trị với 45,1 tỷ USD, dù số lượng giao dịch giảm nhẹ xuống còn 185.

Các thương vụ bảo hiểm tăng lên 87 với tổng giá trị 11,1 tỷ USD, trong khi lĩnh vực quản lý tài sản và gia sản ghi nhận 88 thương vụ, giảm 10 thương vụ so với năm trước, song giá trị tăng mạnh lên 9,3 tỷ USD từ 2,3 tỷ USD.