Thị trường vốn Việt Nam đứng trước “điểm uốn” mới

Việt Nam cần huy động nguồn lực đầu tư rất lớn

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã đề ra mục tiêu đến năm 2030 Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; hiện thực hoá tầm nhìn đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Theo đó, trong giai đoạn 2026-2030, phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân cho giai đoạn từ 10%/năm trở lên.

Phát biểu tại Hội thảo “Huy động hiệu quả nguồn vốn, phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số” do Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phối hợp Báo Lao Động tổ chức ngày 12.3.2026, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi đánh giá đây là một mục tiêu “rất tham vọng”, đặc biệt là trong bối cảnh địa chính trị và kinh tế thế giới, khu vực đầy biến động như hiện nay, đòi hỏi trong giai đoạn 2026 – 2030 phải huy động nguồn lực lớn phục vụ cho đầu tư phát triển kinh tế.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi, năm 2025 vừa qua, nền kinh tế Việt Nam đã đạt được kết quả rất tích cực, tăng trưởng GDP đạt 8,02% với lạm phát được kiểm soát ở mức 3,31%.

“Mặc dù đạt được những kết quả rất tích cực, nhưng có thể thấy rằng vẫn còn rất nhiều khó khăn, thách thức phía trước. Nhu cầu vốn cho đầu tư phát triển giai đoạn tới rất lớn, đặc biệt là nguồn vốn cho các dự án hạ tầng chiến lược, kết nối Bắc - Nam, kết nối khu vực và quốc tế. Bản thân các doanh nghiệp cũng cần nguồn lực lớn để vừa giữ vững hoạt động trong bối cảnh biến động; vừa đầu tư, nghiên cứu, mở rộng sản xuất kinh doanh.

Trong khi đó, quy mô thị trường vốn trong nước còn khiêm tốn, hệ thống các nhà đầu tư tổ chức chuyên nghiệp chưa đa dạng cả về loại hình và năng lực tài chính, các quỹ đầu tư chứng khoán, quỹ hưu trí hoạt động chưa tương xứng với tiềm năng, việc thu hút nguồn vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài còn một số vướng mắc” - Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh.

Dư địa lớn cho thị trường vốn Việt Nam mở rộng quy mô

Trong hơn một thập kỷ qua, nền kinh tế Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng GDP bình quân khoảng 6–7% mỗi năm, trở thành một trong những nền kinh tế có mức tăng trưởng ổn định trong khu vực. Song song với đó, sự mở rộng nhanh chóng của tầng lớp trung lưu và cơ cấu dân số vàng với hơn 60% dân số nằm trong độ tuổi lao động đã tạo ra những nền tảng quan trọng cho sự phát triển của thị trường tài chính và thị trường vốn.

Nhìn từ góc độ của các quỹ đầu tư tổ chức, ông Trần Hiếu - Trưởng phòng phát triển kinh doanh, Quỹ đầu tư Mirae Asset (Việt Nam) đánh giá thị trường vốn Việt Nam đang đứng trước một giai đoạn phát triển có nhiều yếu tố thuận lợi hiếm có.

Xét về quy mô, thị trường vốn Việt Nam vẫn còn nhiều dư địa để mở rộng. Hiện nay, vốn hóa thị trường chứng khoán của Việt Nam đạt khoảng 85% GDP. So với các thị trường phát triển hơn trong khu vực như Thái Lan hay Malaysia – nơi vốn hóa thị trường đã vượt mức 100% GDP – quy mô thị trường của Việt Nam vẫn còn khoảng cách đáng kể. Điều này cho thấy tiềm năng tăng trưởng của thị trường vốn vẫn còn lớn khi nền kinh tế tiếp tục mở rộng và ngày càng nhiều doanh nghiệp tham gia niêm yết trên thị trường.

Một yếu tố khác thể hiện dư địa phát triển của thị trường là quy mô của cơ sở nhà đầu tư trong nước. Tỉ lệ dân số tham gia đầu tư chứng khoán tại Việt Nam hiện mới ở mức khoảng 8–10%. Trong khi đó, tại các thị trường phát triển hơn ở châu Á như Hàn Quốc hay Đài Loan (Trung Quốc), tỉ lệ này vào khoảng 35–40%. Sự chênh lệch này cho thấy thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn còn tiềm năng lớn trong việc mở rộng số lượng nhà đầu tư cá nhân trong nước, qua đó góp phần gia tăng độ sâu và thanh khoản của thị trường.

Bên cạnh các yếu tố nội tại của nền kinh tế, quá trình nâng hạng thị trường cũng được xem là một yếu tố quan trọng có thể tạo ra bước chuyển mới đối với thị trường vốn Việt Nam. Việc FTSE nâng hạng Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi được kỳ vọng sẽ tạo ra một cú hích mang tính cấu trúc đối với dòng vốn đầu tư quốc tế. Khi quá trình nâng hạng được thực hiện, thị trường có thể thu hút thêm dòng vốn ngoại, bao gồm cả các quỹ đầu tư thụ động theo chỉ số và các quỹ đầu tư chủ động. Trong dài hạn, mục tiêu tiếp theo là việc được MSCI xem xét nâng hạng, qua đó mở rộng hơn nữa khả năng thu hút các dòng vốn lớn từ các nhà đầu tư toàn cầu.

Ngoài ra, một số cải cách gần đây trên thị trường chứng khoán Việt Nam cũng đang tạo ra nền tảng cho sự phát triển trong giai đoạn tiếp theo. Việc triển khai hệ thống giao dịch KRX, các cải tiến nhằm tăng khả năng tiếp cận thị trường cho nhà đầu tư nước ngoài cũng như những thay đổi trong quy trình chào bán cổ phiếu ra công chúng (IPO) được kỳ vọng sẽ góp phần cải thiện hạ tầng thị trường và nâng cao tính hiệu quả của hoạt động huy động vốn.

Từ góc nhìn của các quỹ đầu tư tổ chức, những yếu tố này cho thấy thị trường vốn Việt Nam đang đứng trước một điểm uốn quan trọng trong chu kỳ phát triển. Sự kết hợp giữa nền tảng kinh tế vĩ mô tích cực, dư địa mở rộng quy mô thị trường và các cải cách về hạ tầng và thể chế đang tạo ra những điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của thị trường vốn trong những năm tới. Nếu các cải cách tiếp tục được triển khai đồng bộ, thị trường vốn Việt Nam có thể bước vào một giai đoạn phát triển mới với chất lượng và quy mô được nâng lên đáng kể trong vòng ba đến năm năm tới.