Kỳ vọng sinh lời dài hạn 10–15% trên thị trường chứng khoán

Thị trường bước vào giai đoạn mới, yêu cầu cao hơn với nhà đầu tư

Sự thay đổi của thị trường chứng khoán cùng với tác động của công nghệ, đặc biệt là AI, đang buộc nhà đầu tư phải chuyển từ cách tiếp cận cảm tính sang tư duy hệ thống, kỷ luật và dài hạn hơn.

Ngày 7.4, Trung tâm Nghiên cứu Khoa học và Đào tạo Chứng khoán phối hợp với CTCP Chứng khoán SSI tổ chức hội nghị “Tư duy mới trong đầu tư chứng khoán” tại Hà Nội, với sự tham gia của đông đảo nhà đầu tư cá nhân, đặc biệt là nhà đầu tư trẻ.

Phát biểu khai mạc, ông Hà Duy Tùng – Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước – nhấn mạnh, thị trường chứng khoán đang ngày càng đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, không chỉ là kênh huy động vốn cho doanh nghiệp mà còn là cơ hội đầu tư hấp dẫn cho người dân.

Ông Hà Duy Tùng – Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Ảnh: Thu Hằng

Trong những năm gần đây, lực lượng nhà đầu tư cá nhân, đặc biệt là giới trẻ, những người năng động, nhanh nhạy với công nghệ và xu hướng mới. Tuy nhiên, theo ông Tùng, đây cũng là nhóm đối tượng dễ đối mặt với rủi ro do thiếu kinh nghiệm, kiến thức và dễ bị chi phối bởi tâm lý đám đông.

“Việc đầu tư theo cảm tính, thiếu hiểu biết về pháp luật và nguyên tắc vận hành thị trường có thể dẫn đến những hệ lụy đáng tiếc. Do đó, việc trang bị kiến thức, kỹ năng và nâng cao nhận thức cho nhà đầu tư trẻ là rất cần thiết” - ông Hà Duy Tùng nói.

Về phía công ty chứng khoán, ông Nguyễn Đức Thông – Tổng Giám đốc CTCP Chứng khoán SSI - cho rằng thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, không chỉ thay đổi về quy mô mà còn thay đổi về bản chất.

Một trong những yếu tố quan trọng là việc thị trường được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp sau nhiều năm nằm trong danh sách theo dõi. Theo ước tính, khoảng 1,7 tỉ USD vốn thụ động từ các quỹ ETF toàn cầu có thể chảy vào thị trường, kéo theo dòng vốn chủ động từ các tổ chức đầu tư quốc tế.

“Khi thị trường bước lên một hạng mới, cách thị trường vận hành cũng sẽ ngày càng hiệu quả hơn, chuyên nghiệp hơn – từ cách định giá, cách phân tích, cho đến cách quản trị rủi ro. Sân chơi rộng hơn, cơ hội lớn hơn, nhưng yêu cầu cũng cao hơn”, ông Thông nói.

Trong bối cảnh đó, nhà đầu tư cá nhân không thể tiếp tục dựa vào cảm xúc hay các thông tin chưa được kiểm chứng, mà cần xây dựng nền tảng kiến thức vững chắc và phương pháp đầu tư có hệ thống.

Lợi thế ở tư duy và kỷ luật

Theo ông Nguyễn Đức Thông, một thay đổi mang tính bước ngoặt hiện nay là sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), giúp nhà đầu tư cá nhân có thể tiếp cận, phân tích lượng lớn dữ liệu với chi phí thấp – điều trước đây chỉ các tổ chức lớn mới làm được.

Tuy nhiên, khi khoảng cách về công cụ ngày càng thu hẹp, lợi thế cạnh tranh trên thị trường không còn nằm ở việc ai có thông tin sớm hơn, mà nằm ở khả năng hiểu bản chất, chọn lọc thông tin và duy trì kỷ luật trong ra quyết định.

“Chúng ta đang sống trong thời điểm mà thị trường thay đổi, công nghệ thay đổi, hành vi dòng tiền thay đổi. Nhà đầu tư nào ngừng học sẽ bị bỏ lại phía sau” - ông Thông nhận định.

Hội nghị “Tư duy mới trong đầu tư chứng khoán” diễn ra sáng 7.4. Ảnh: Thu Hằng

Đồng quan điểm, ông Hồ Hữu Tuấn Hiếu – Chuyên gia chiến lược đầu tư tại SSI – cho biết, trong 10 năm qua, thị trường chứng khoán Việt Nam đã phát triển rất nhanh cả về quy mô lẫn chất lượng thông tin và mức độ chuyên nghiệp.

Tuy nhiên, điều này cũng khiến thị trường ngày càng “khó tính” hơn. “Để đi trước thị trường là rất khó, nhưng để theo kịp thôi cũng đã là một thách thức lớn” - ông Hiếu nói.

Theo ông, một trong những sai lầm phổ biến của nhà đầu tư trẻ là tiếp cận thị trường với tâm lý “mất thì thôi”, đặc biệt khi quy mô vốn còn nhỏ. Tuy nhiên, dù số tiền lớn hay nhỏ, việc đầu tư vẫn cần được thực hiện một cách có nguyên tắc, cân bằng giữa kỳ vọng và rủi ro.

Lợi suất dài hạn kỳ vọng 10–15%

Chia sẻ về kỳ vọng lợi suất trong đầu tư, ông Hồ Hữu Tuấn Hiếu cho biết, nếu tính bình quân thị trường, bao gồm cả cổ tức, lợi suất của thị trường chứng khoán Việt Nam trong 10–15 năm qua dao động khoảng 13–14%/năm, tương đối tương đồng hoặc cao hơn so với tăng trưởng GDP danh nghĩa.

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng cao hơn trong các giai đoạn tới, mức tăng trưởng GDP danh nghĩa có thể đạt 14–15%, từ đó tạo cơ sở để kỳ vọng lợi suất thị trường chứng khoán ở mức trên 15%.

Tuy nhiên, ông cũng lưu ý, đây là mức bình quân của thị trường, còn hiệu quả đầu tư của từng cá nhân sẽ phụ thuộc vào chiến lược và cách hành động cụ thể.

Trong khi đó, ông Trịnh Văn Điển – Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Khoa học và Đào tạo Chứng khoán – cho rằng nhà đầu tư cần đặt kỳ vọng dựa trên sự so sánh với các kênh đầu tư khác.

Hiện nay, lãi suất tiền gửi ngân hàng khoảng 6–8%/năm, trái phiếu chính phủ khoảng 9%, trong khi trái phiếu doanh nghiệp có thể đạt 12,5–13,5%. Do đó, với đặc thù rủi ro cao hơn, đầu tư cổ phiếu cần có mức sinh lời kỳ vọng cao hơn các kênh này. Theo ông, nếu tính trong giai đoạn khoảng 10–15 năm kể từ sau năm 2012, mức lợi suất dài hạn từ 10% trở lên là có thể chấp nhận được.

“Với tôi, nếu đầu tư chứng khoán đạt trên 10%/năm thì đã là đạt mục tiêu. Mức 15–18% là phù hợp với đặc thù của đầu tư cổ phiếu, nhưng cần nhìn trong cả một chu kỳ dài, bởi có năm lãi cao nhưng cũng có năm thua lỗ” - ông Điển chia sẻ.