Go Global: Hành trình kiến tạo vị thế mới cho doanh nghiệp Việt

Bệ phóng mới giúp doanh nghiệp Việt vươn tầm thế giới

Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân, mục tiêu của chương trình là tạo “bệ phóng” giúp doanh nghiệp Việt vững vàng hội nhập, khẳng định vị thế trên thương trường quốc tế và từng bước hình thành các tập đoàn đa quốc gia mang thương hiệu “Made in Vietnam”. Đến năm 2030, khu vực kinh tế tư nhân phấn đấu chiếm 50-60% tổng kim ngạch xuất khẩu, hình thành 20 doanh nghiệp lớn dẫn dắt chuỗi giá trị toàn cầu và 30 doanh nghiệp tiên phong ở các thị trường ngách, qua đó chuyển dịch từ mô hình “gia công lắp ráp” sang “sáng tạo thương hiệu Việt”.

Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch, Tài chính và Quản lý doanh nghiệp (Bộ Công Thương) Mai Thị Thu Hiền cho biết, chương trình được thiết kế theo 3 giai đoạn. Giai đoạn 1 (2026-2027): khởi động toàn diện, hoàn thiện thể chế, xây dựng nền tảng hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp; Giai đoạn 2 (2028-2030) thí điểm và chiếm lĩnh, tập trung vào doanh nghiệp dẫn đầu, thúc đẩy đầu tư ra nước ngoài, tích hợp công nghệ và thương hiệu quốc tế; Giai đoạn 3 (2031-2035) sẽ củng cố và mở rộng, hình thành mạng lưới doanh nghiệp đa quốc gia Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân, hội nhập quốc tế không chỉ là “đi ra bên ngoài” mà là “chủ động kiến tạo chuỗi giá trị toàn cầu”. Chương trình Go Global hướng tới thay đổi tư duy hội nhập, xác định khu vực tư nhân là lực lượng tiên phong trong phát triển thương hiệu Việt, được hỗ trợ toàn diện về thể chế, tài chính, thông tin và đào tạo để vươn tầm. Theo ông, các ngành được ưu tiên trong Chương trình gồm: nông sản thực phẩm chế biến, dệt may, da giày, công nghiệp chế biến - chế tạo, năng lượng và vật liệu mới, công nghiệp số phần mềm. Trong ngành nông sản, chương trình nhấn mạnh chuyển từ xuất khẩu nguyên liệu sang xuất khẩu thương hiệu: cà phê đặc sản, gạo hữu cơ, hồ tiêu, trái cây nhiệt đới. Ngành dệt may, da giày hướng tới thời trang bền vững, thiết kế cao cấp, sản phẩm có chứng chỉ xanh. Trong công nghiệp chế tạo, mục tiêu là phát triển linh kiện điện tử, cơ khí chính xác, hệ thống tự động hóa; năng lượng và vật liệu mới tập trung vào pin, năng lượng sạch, công nghệ tái chế; công nghiệp số hướng đến xuất khẩu phần mềm và nền tảng số xuyên biên giới.

Với Go Global - ngành dệt may hướng tới thời trang bền vững, thiết kế cao cấp, sản phẩm có chứng chỉ xanh

Để doanh nghiệp từ “tham gia” đến “kiến tạo”

Để Chương trình đạt được mục tiêu đề ra, các doanh nghiệp cho rằng cần có sự hỗ trợ đồng bộ từ chính sách nhà nước, giúp nâng cao năng lực, vượt qua thách thức khi hội nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam (Vitas) Trương Văn Cẩm nhận định, sự phát triển của doanh nghiệp không chỉ phụ thuộc vào nỗ lực nội tại mà cần sự đồng hành từ Nhà nước và các thương vụ ở nước ngoài. Theo ông Cẩm, chất lượng hội nhập của ngành dệt may vẫn còn hạn chế, vì vậy doanh nghiệp ngành này rất cần được hỗ trợ xúc tiến chuyển giao công nghệ cao, từ đó nâng cao trình độ quản lý, chất lượng sản phẩm và năng lực cạnh tranh quốc tế.

Chỉ rõ logistics là “nút thắt” lớn của xuất khẩu, Phó Chủ tịch Tập đoàn Stavian Nguyễn Minh Tú đề xuất Chính phủ thành lập Ban Nghiên cứu thị trường cấp quốc gia để có cái nhìn tổng thể và kịp thời về biến động thị trường quốc tế. Ông Tú nhấn mạnh, cần thành lập đại diện thương mại Việt Nam tại các nước, ban hành chính sách ưu đãi cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu, cải thiện quy trình hoàn thuế và rút ngắn thời gian xử lý để giảm chi phí, tăng khả năng cạnh tranh.

Từ thực tế ngành chế biến gỗ, Phó Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP. Hồ Chí Minh (HAWA) Dương Thị Minh cho rằng, doanh nghiệp Việt vẫn thiếu đầu tư đúng mức cho bảo vệ sở hữu trí tuệ ở nước ngoài, dẫn đến rủi ro mất thương hiệu. Bà cũng chỉ ra sự phụ thuộc lớn vào nguyên liệu nhập khẩu từ Trung Quốc, khiến doanh nghiệp bị động trước biến động chuỗi cung ứng. Bà Minh đề xuất cần có chính sách thu hút đầu tư phát triển nguồn nguyên liệu trong nước, giúp doanh nghiệp chủ động hơn và đáp ứng tiêu chuẩn xanh, bền vững.

Chia sẻ kinh nghiệm thực tế, bà Bùi Hồng Anh - Giám đốc điều hành Công ty CP ống đồng Toàn Phát cho biết, doanh nghiệp từng mất thị phần tại Ấn Độ do vướng điều tra chống trợ cấp. Bà Hồng Anh nhấn mạnh, rủi ro pháp lý xuyên biên giới rất lớn và cần được hỗ trợ sớm hơn bên cạnh cơ chế tín dụng ưu đãi và hỗ trợ pháp lý quốc tế mạnh mẽ hơn, đặc biệt từ hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài, nhằm cung cấp thông tin cảnh báo sớm về các vụ kiện phòng vệ thương mại.

Từ góc độ thương vụ, ông Đỗ Ngọc Hưng - Tham tán Thương mại Việt Nam tại Mỹ cho biết, việc Việt Nam và Mỹ công bố Khuôn khổ Hiệp định thương mại đối ứng, công bằng và cân bằng là tín hiệu tích cực cho xuất khẩu. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo rằng các thị trường như Mỹ và EU ngày càng yêu cầu cao về tiêu chuẩn ESG, truy xuất nguồn gốc và kinh tế tuần hoàn. Đây là thách thức nhưng cũng là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam chuyển đổi, nâng cao giá trị sản phẩm và củng cố thương hiệu khi vươn ra toàn cầu.

Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân bày tỏ kỳ vọng, khi Chương trình Go Global được phê duyệt và triển khai, doanh nghiệp Việt sẽ có đầy đủ năng lực và công cụ để tự tin vươn ra toàn cầu, trở thành thương hiệu đại diện cho bản lĩnh và trí tuệ Việt Nam. Chương trình sẽ nâng cao năng lực hội nhập, thí điểm đầu tư ra nước ngoài theo mô hình M&A, và thúc đẩy xuất khẩu trực tuyến qua thương mại điện tử xuyên biên giới, mục tiêu là xây dựng doanh nghiệp Việt “go global” bằng chính sản phẩm và thương hiệu Việt.