TPHCM tìm cách giúp tiểu thương lên mạng thuận lợi hơn

Tại nhiều khu chợ ở TPHCM, không khó để thấy cảnh tiểu thương sử dụng smartphone chụp sản phẩm gửi khách, nhận đơn qua Zalo, Facebook. Tuy nhiên, đó mới chỉ là bước khởi đầu rất nhỏ trong chuyển đổi số. Việc mở gian hàng online, quản lý tồn kho bằng phần mềm hay bán hàng qua livestream vẫn còn xa lạ với nhiều người.

Chị Nguyễn Bích Hòa, tiểu thương chợ Bà Chiểu, cho biết: “Tôi muốn bán online để có thêm thu nhập nhưng lớn tuổi, dùng điện thoại còn chậm. Lại nghe nhiều chuyện bị lừa đảo nên sợ, cứ ngại không dám làm”.

Theo chị Hòa, dù biết chuyển đổi số giúp tiếp cận khách hàng rộng hơn, nhưng để thành thạo thao tác, xây dựng hình ảnh sản phẩm và xử lý đơn hàng là điều không dễ dàng.

TPHCM có nhiều giải pháp hỗ trợ tiểu thương chuyển đổi số. Ảnh: Ngọc Lê

Những năm gần đây, TPHCM đã tổ chức nhiều lớp tập huấn kỹ năng số, hướng dẫn livestream bán hàng, hỗ trợ tạo gian hàng trên sàn thương mại điện tử. Tuy nhiên, hiệu quả sau đào tạo không đồng đều. Một số tiểu thương tiếp cận nhanh và thích ứng tốt, nhưng nhiều người vẫn quay về cách bán truyền thống vì “không theo kịp”.

Bà Thanh Hằng, tiểu thương chợ Bến Thành, chia sẻ: “Livestream thì phải có kịch bản, biết nói, biết tương tác. Người lớn tuổi như tôi hơi run, thử vài lần rồi bỏ”. Thực tế này cho thấy dù nhận thức được lợi ích, nhiều tiểu thương vẫn gặp khó trong khâu triển khai, đặc biệt là quảng bá sản phẩm, bán hàng trực tuyến và sử dụng phần mềm quản lý.

Ở góc độ quản lý, ông Nguyễn Nguyên Phương - Phó Giám đốc Sở Công Thương TPHCM cho biết, kênh bán lẻ hiện đại hiện chỉ chiếm khoảng 25-30% thị phần, phần còn lại thuộc về kênh truyền thống - trong đó chợ giữ vai trò quan trọng với nhóm hàng lương thực, thực phẩm thiết yếu. Tuy nhiên, tốc độ phát triển nhanh của thương mại điện tử và mô hình bán lẻ mới khiến nhiều chợ “hụt hơi”, khó thích ứng.

Một số chợ vẫn duy trì được sức hút nhờ vị trí thuận lợi, thương hiệu lâu năm hoặc kết hợp với du lịch - ẩm thực; nhưng đa số đang đối mặt với thách thức lớn. Theo ông Phương, thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo thành phố, Sở Công Thương đã phối hợp với Trường Đại học Kinh tế - Luật, khảo sát thực tế, lấy ý kiến tiểu thương và chuyên gia để nghiên cứu giải pháp phát triển.

Đề án “Mô hình chợ thích ứng với dịch bệnh và chuyển đổi số” đã hoàn tất và đang bước vào giai đoạn triển khai. Sở sẽ tập trung phân loại hệ thống chợ: chợ yếu kém xem xét chuyển đổi công năng; chợ còn tiềm năng sẽ được nâng cấp, bổ sung giải pháp cải thiện hoạt động; một số chợ có thể phát triển theo hướng kết hợp truyền thống - hiện đại, ứng dụng thương mại điện tử và quảng bá sản phẩm số.

Thời gian tới, nguồn lực lớn sẽ được ưu tiên cho công tác chuyển đổi số tại chợ. Định hướng của thành phố là tạo mô hình phù hợp với đặc thù từng địa phương, từng nhóm tiểu thương, có lộ trình rõ ràng và giải pháp “đi vào thực tế”, thay vì dừng lại ở việc tập huấn lý thuyết. Bên cạnh thương mại, nhiều chợ còn có thể trở thành điểm nhấn văn hóa - du lịch, nếu được đầu tư bài bản và gắn chuyển đổi số với trải nghiệm người mua.

Việc chuyển đổi số cho tiểu thương vì thế không chỉ là thay đổi công cụ bán hàng, mà là quá trình chuyển đổi tư duy, mô hình kinh doanh và cách tiếp cận khách hàng. Khi có sự hỗ trợ đồng hành và giải pháp phù hợp, chợ truyền thống vẫn có thể giữ vai trò quan trọng trong mạng lưới bán lẻ của TPHCM và bắt nhịp với xu hướng tiêu dùng mới.