Thị trường chứng khoán đón sóng IPO 40 tỉ USD

Tuần giao dịch cuối tháng 5, thị trường chứng khoán tiếp tục điều chỉnh sau giai đoạn tăng mạnh. Phiên ngày 29.5, VN-Index dừng ở mức 1.863 điểm, giảm 0,73% so với tuần trước và lùi xa khỏi vùng đỉnh lịch sử trên 1.930 điểm.

Đáng chú ý, thanh khoản thị trường suy giảm rõ rệt. Trong nhiều phiên gần đây, giá trị giao dịch chỉ quanh 20.000 tỉ đồng, tương đương chưa tới 1 tỉ USD. Diễn biến này cho thấy tâm lý thận trọng đang bao trùm, khi dòng tiền chưa sẵn sàng quay lại mạnh mẽ với chứng khoán.

Theo đánh giá của giới chuyên gia, ở thời điểm hiện tại, thị trường chứng khoán đang có nhiều đặc điểm của pha tăng trưởng. Chỉ số tăng không quá mạnh, định giá không còn là động lực chính, trong khi lợi nhuận doanh nghiệp tăng nhưng tốc độ không còn quá cao.

Trong một bối cảnh dòng tiền vĩ mô và định giá ngành đều hạn chế, dòng tiền trên thị trường sẽ không giải ngân dàn trải mà tập trung tìm kiếm cơ hội ở cấp độ từng doanh nghiệp riêng lẻ. Đây là những cổ phiếu có câu chuyện riêng để tạo ra động lực tái định giá, ví dụ như câu chuyện tái cấu trúc doanh nghiệp, hoạt động IPO, thoái vốn công ty con, hoặc phát hành tăng vốn cho cổ đông chiến lược để củng cố bộ đệm vốn đang mỏng đi.

Trong báo cáo mới đây, Công ty Cổ phần Chứng khoán Quốc Gia (NSI) đề cập đến triển vọng từ làn sóng IPO và đẩy nhanh quá trình thoái vốn doanh nghiệp Nhà nước.

Theo NSI, hoạt động IPO được kỳ vọng tiếp tục sôi động trong năm 2026 nhờ khung pháp lý ngày càng hoàn thiện, đặc biệt là Nghị định 155/2020/NĐ-CP và Nghị định 245/2025/NĐ-CP.

Các quy định mới góp phần nâng cao yêu cầu về quản trị, minh bạch thông tin và bảo vệ nhà đầu tư. Đồng thời, việc tuân thủ giới hạn sở hữu nước ngoài theo quy định chuyên ngành và các cam kết quốc tế cũng tạo điều kiện thuận lợi hơn để khối ngoại tham gia vào các thương vụ IPO.

Bên cạnh đó, quy trình IPO cũng được cải thiện đáng kể khi cho phép xét duyệt song song hồ sơ IPO và niêm yết, qua đó rút ngắn thời gian niêm yết từ 90 ngày xuống còn 30 ngày.

NSI cho rằng những thay đổi này sẽ giúp tăng sức hấp dẫn của thị trường, thúc đẩy huy động vốn, cải thiện quy mô và thanh khoản, đồng thời hỗ trợ mục tiêu nâng hạng thị trường.

"Đáng chú ý, trong giai đoạn 2026-2028, tổng giá trị các thương vụ IPO được ước tính có thể vượt 40 tỉ USD. Đây được xem là nguồn hàng hóa chất lượng quan trọng cho thị trường chứng khoán, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào chu kỳ nâng hạng và cần thêm các doanh nghiệp quy mô lớn để thu hút dòng vốn tổ chức trong và ngoài nước", các chuyên gia NSI đưa ra nhận định.

Mặt khác, Nghị quyết 79-NQ/TW đã được ban hành, tiếp nối Quyết định 1479/QĐ-TTg, nhằm định hướng kinh tế Nhà nước giữ vai trò chủ đạo, đồng thời nâng cao hiệu quả cơ cấu lại vốn và doanh nghiệp Nhà nước.

Theo đó, các doanh nghiệp có vốn Nhà nước sẽ tiếp tục được tái cơ cấu theo hướng giảm đầu mối, tăng quy mô và nâng cao hiệu quả hoạt động. Quá trình cổ phần hóa được đẩy mạnh nhằm cải thiện quản trị, thu hút thêm nguồn lực xã hội, nhưng vẫn bảo đảm Nhà nước nắm giữ các lĩnh vực then chốt, tránh thất thoát tài sản và giữ vững thương hiệu quốc gia.

NSI cũng cho rằng, Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) sẽ được tái cơ cấu theo hướng chuyên nghiệp hơn, tiến tới mô hình quỹ đầu tư quốc gia. Nguồn lực sẽ tập trung vào các doanh nghiệp lớn, dự án công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và mở rộng đầu tư ra nước ngoài.

Đối với các tổ chức tín dụng Nhà nước, định hướng là nâng cao chuẩn mực quản trị, quản lý rủi ro, đẩy mạnh chuyển đổi số, sắp xếp lại mạng lưới và tăng vốn điều lệ. Theo NSI, các doanh nghiệp Nhà nước và tổ chức tín dụng có tổng tài sản, vốn hóa lớn sẽ là nhóm hưởng lợi trực tiếp từ Nghị quyết 79.