Nâng hạng thị trường chứng khoán - mở ra chu kỳ tăng trưởng mới

Thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được nâng hạng

Thành quả tất yếu của hành trình dài cải cách

Ngay trong thông điệp gửi đi sáng 8/10, ông Petri Deryng, Nhà sáng lập và Điều hành Quỹ Pyn Elite Fund - cổ đông tổ chức lớn nhất của Sacombank, đã khẳng định đây là “thành quả tất yếu của một hành trình dài cải cách”.

Ông Deryng đánh giá cao sự kiên định của Việt Nam trong việc gỡ bỏ các rào cản pháp lý, nâng cấp hạ tầng giao dịch và cải thiện tính minh bạch, qua đó đáp ứng gần như toàn bộ các tiêu chí khắt khe của FTSE.

“Việt Nam đã đi qua ‘thời kỳ chuẩn bị’ và giờ là lúc bước vào giai đoạn hưởng thành quả”, ông Deryng nhận định và thêm rằng: “Việc được nâng hạng là bước đi tự nhiên, minh chứng cho sự hội nhập và năng lực cạnh tranh ngày càng cao của thị trường”.

Sự tự tin này được hậu thuẫn bởi một nền tảng vĩ mô vững chắc. Báo cáo tháng 9 của Pyn Elite chỉ ra những con số ấn tượng, xuất khẩu 8 tháng đạt 306 tỷ USD (tăng 14,8%), thặng dư thương mại 14 tỷ USD, giải ngân vốn FDI đạt 15,4 tỷ USD (tăng 8,8%) và lượng khách quốc tế tăng 21,7%. Đỉnh điểm là mức tăng trưởng GDP quý III lên đến 8,23%, phản ánh sức bật mạnh mẽ từ khu vực sản xuất đến tiêu dùng nội địa.

Đồng quan điểm, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cũng khẳng định, sự kiện này là thành quả của một quá trình cải cách toàn diện theo chủ trương của Đảng và Nhà nước, với sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính cùng sự phối hợp chặt chẽ của Ngân hàng Nhà nước và các bộ, ngành liên quan.

Để đáp ứng các tiêu chí khắt khe, hàng loạt giải pháp đã được triển khai trong hai năm qua. Nổi bật là việc ban hành Thông tư 68 nhằm loại bỏ yêu cầu ký quỹ trước giao dịch đối với nhà đầu tư nước ngoài và Thông tư 03 để đơn giản hóa thủ tục mở tài khoản. Song song đó, hệ thống thanh toán - bù trừ - lưu ký được nâng cấp, quy trình giám sát minh bạch hơn, và các sản phẩm phái sinh, quỹ ETF liên tục được hoàn thiện. Những cải tiến này không chỉ đáp ứng FTSE mà còn nâng cao độ tin cậy, giảm rủi ro và tăng sức hấp dẫn với các định chế quốc tế.

Giới phân tích đánh giá, đây sẽ là bước ngoặt lớn cho dòng vốn quốc tế. Nhiều công ty chứng khoán trong nước ước tính, thị trường có thể thu hút từ 6-8 tỷ USD, thậm chí lên tới 10 tỷ USD trong kịch bản tích cực, bao gồm cả vốn chủ động và thụ động.

HSBC Global Research nhận định, quá trình phân bổ vốn sẽ diễn ra theo từng giai đoạn, nhưng ngay trong ngắn hạn, thông tin nâng hạng sẽ kích hoạt làn sóng quan tâm mạnh mẽ từ các quỹ đầu tư quốc tế, đặc biệt là các ETF mô phỏng chỉ số FTSE Emerging. Trên thực tế, thị trường đã có một năm bùng nổ với VN-Index tăng hơn 33% từ đầu năm, và sự kiện này được kỳ vọng là chất xúc tác mạnh giúp duy trì đà tăng trong những tháng cuối năm.

Ông Deryng cũng kỳ vọng việc FTSE nâng hạng sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa, thúc đẩy MSCI xem xét chính thức nâng hạng cho Việt Nam trong tương lai gần. Khi đó, dòng vốn toàn cầu sẽ còn gia tăng mạnh mẽ hơn nữa.

Với việc gia nhập nhóm “Mới nổi thứ cấp”, Việt Nam chính thức đứng cùng nhóm với 13 quốc gia như Indonesia, Philippines, Ấn Độ và Trung Quốc. Đây là bước tiến vượt bậc về độ mở và quy mô.

Còn nhiều việc phải làm

Tuy nhiên, như chia sẻ của ông Hàn Hữu Hậu - CEO Hy Maxpro: “Việc được nâng hạng cũng như hạnh phúc, là một hành trình, không phải đích đến”.

Theo công bố của Hội đồng Quản trị Chỉ số FTSE Russell (IGB), việc nâng hạng Việt Nam từ thị trường Cận biên lên thị trường Mới nổi thứ cấp dự kiến sẽ có hiệu lực từ ngày 21/9/2026, trước đó sẽ có một đợt rà soát giữa kỳ vào tháng 3/2026. Lịch trình này được đề ra để đánh giá sự tiến triển trong việc mở rộng vai trò của công ty chứng khoán toàn cầu - một yếu tố quan trọng trong việc mô phỏng chỉ số và đáp ứng được các như cầu của cộng đồng đầu tư quốc tế.

Việc nâng hạng thị trường Việt Nam lên thị trường Mới nổi thứ cấp được dự kiến triển khai theo từng giai đoạn. FTSE Russell sẽ tiếp tục theo dõi sát sao các diễn biến thị trường, và khuyến khích các bên liên quan đóng góp ý kiến trước đợt rà soát giữa kỳ tháng 3/2026 để đảm bảo quá trình nâng hạng được thực hiện đúng kế hoạch vào tháng 9/2026.

Đối với lộ trình này, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cam kết sẽ tiếp tục phối hợp với FTSE Russell để đảm bảo quá trình chuyển đổi suôn sẻ, đồng thời triển khai các giải pháp toàn diện hơn nữa để hoàn thiện khung pháp lý, hiện đại hóa cơ sở hạ tầng. Mục tiêu hướng tới là thị trường chứng khoán “minh bạch, hiệu quả” và đạt tiêu chí “Mới nổi” theo MSCI, “Mới nổi tiên tiến” theo FTSE Russell vào năm 2030.