Mua 4 tỷ USD: Nhất cử lưỡng tiện
Có được điều này là do hội tụ khá nhiều yếu tố thuận lợi cả trong và ngoài nước. Bên ngoài, việc Fed phát đi tín hiệu sẽ “kiên nhẫn” đối với việc tăng lãi suất, cộng thêm việc kinh tế toàn cầu và kinh tế Mỹ chậm lại, đã khiến đồng USD trên thị trường thế giới quay đầu giảm khá mạnh, qua đó giảm bớt áp lực đến tỷ giá trong nước.
 Ảnh minh họa |
Trong khi trong nước, nguồn cung ngoại tệ trong nước khá dồi dào khi mà năm 2018 cán cân thương mại thặng dư kỷ lục 6,8 tỷ USD và tiếp tục thặng dư hơn 800 triệu USD trong tháng đầu năm 2019. Giải ngân vốn FDI cũng vẫn duy trì được tốc độ tăng khá, đạt 1,55 tỷ USD trong tháng đầu năm sau khi đã có 19,1 tỷ USD vốn FDI được giải ngân trong năm qua; chưa kể vốn đầu tư nước ngoài chảy vào thông qua hoạt động góp vốn, mua cổ phần; giải ngân vốn ODA… Đặc biệt, thời điểm cận Tết Nguyên đán cũng là giai đoạn cao trào của kiều hối chuyển về nước.
Tuy nhiên, bên cạnh các yếu tố thuận lợi nói trên, không thể không nói tới vai trò điều hành của NHNN. Theo đó, một mặt cơ quan quản lý nâng dần tỷ giá trung tâm để hóa giải bớt các áp lực đã dồn tích trong năm qua khi mà VND chỉ giảm giá ở mức khá thấp so với mức tăng của đồng bạc xanh cũng như mức độ mất giá của nhiều đồng tiền trong khu vực, đặc biệt là nhân dân tệ.
Việc làm này cũng để đưa tỷ giá trung tâm về sát với tỷ giá thị trường hơn, qua đó nâng cao hiệu quả của công cụ tỷ giá trung tâm trong giai đoạn về sau. Việc làm này cũng góp phần xóa bỏ tâm lý kỳ vọng tỷ giá sẽ tăng mạnh, qua đó giảm thiểu tình trạng găm giữ ngoại tệ trong người dân, doanh nghiệp.
Mặt khác NHNN cũng tranh thủ thời cơ nguồn cung ngoại tệ trong nền kinh tế dồi dào để mua vào tăng dự trữ ngoại hối quốc gia. Theo đó, ngay ngày đầu tiên của năm 2019, NHNN đã tăng mạnh giá mua vào USD thêm 500 đồng lên 23.200 đồng, cao hơn khá nhiều so với mức giá mua USD trên thị trường của các ngân hàng thương mại, phát đi tín hiệu khuyến khích các nhà băng mua gom ngoại tệ bán lại cho NHNN. Nhờ đó, chỉ trong một thời gian khá ngắn, NHNN đã mua thêm được tới 4 tỷ USD cho dự trữ ngoại hối, một con số rất ấn tượng nếu so với 6 tỷ USD mà cơ quan này đã mua trong năm 2018.
Dự trữ ngoại hối tăng không chỉ giúp cho nền kinh tế có được một “bộ đệm” tốt để chống đỡ với các cú sốc từ bên ngoài mà nó còn nâng cao uy tín, vị thế của quốc gia trên trường quốc tế cũng như trong mắt các nhà đầu tư nước ngoài. Việc Việt Nam liên tục được các cơ quan xếp hạng tín nhiệm quốc tế nâng hạng trong năm qua một phần cũng nhờ dự trữ ngoại hối của Việt Nam tăng mạnh trong năm trước đó.
Một minh chứng khác đó là dòng vốn nước ngoài vẫn chảy mạnh vào Việt Nam trong năm qua, qua cả kênh trực tiếp và gián tiếp, cho dù dòng vốn nước ngoài đang rút mạnh khỏi nhiều thị trường mới nổi khác. Tỷ giá ổn định còn khuyến khích các doanh nghiệp đẩy mạnh xuất khẩu ngay trong tháng đầu năm với kim ngạch đạt gần 22,08 tỷ USD, tăng 12,4% so với tháng trước và tăng 8,9% so với cùng kỳ năm trước.
Quay trở lại với động thái mua vào ngoại tệ của NHNN, với việc mua vào 4 tỷ USD, ước tính đã có khoảng hơn 93.000 tỷ đồng được bơm ra thị trường. Lượng tiền này đã hỗ trợ tích cực cho thanh khoản của các ngân hàng trong dịp cận Tết vốn là mùa cao điểm về thanh khoản, qua đó giúp các nhà băng duy trì ổn định mặt bằng lãi suất.
Quả là “nhất cử, lưỡng tiện” và với bối cảnh hiện tại, SSI dự báo, lãi suất huy động các tháng tới có thể được duy trì ổn định ở mức hiện tại, thậm chí có thể giảm.
