Kho ngoại quan: Thừa mà thiếu
AEC đã có hiệu lực, ASEAN gần như một thị trường chung của các nước trong khu vực nên việc lựa chọn nơi lưu giữ hàng hóa trong kho ngoại quan sẽ dễ dàng hơn cho khách hàng. Nơi nào có hành lang pháp lý ổn định, chính sách thông thoáng, thủ tục đơn giản thì họ sẽ chọn.
Các nước trong khối như Singapore, Thái Lan, Indonesia, Malaysia… đang làm rất tốt việc thu hút khách hàng. Chính điều này tạo nên một áp lực không hề nhỏ đối với ngành logistics Việt Nam nói chung và hoạt động kho vận nói riêng.
Theo tôi. tình hình đầu tư kho ngoại quan sẽ phát triển ở hầu hết các khu vực kinh tế trọng điểm trên cả nước, tuy nhiên, mạnh mẽ nhất sẽ là khu tứ giác kinh tế Đông Nam Bộ bao gồm: TP HCM, Bình Dương, Đồng Nai, BRVT, nơi tập trung rất nhiều khu công nghiệp, cảng quốc tế, trung tâm phân phối. Kho ngoại quan hiện nay vừa thừa, vừa thiếu. Thừa là thừa các kho kém chất lượng, không chuyên nghiệp, vị trí địa lý không thuận tiện cho các hoạt động logistics. Thiếu là thiếu các kho được đầu tư trang thiết bị hiện đại, ứng dụng công nghệ cao, vị trí thuận tiện cho hoạt động logistics.
Hiện có 5 rào cản chính khiến doanh nghiệp chưa mặn mà với việc đầu tư vào lĩnh vực kho ngoại quan, đặc biệt là những kho ngoại quan tầm cỡ, chuyên nghiệp.
Một là, các doanh nghiệp logistics nước ngoài họ “ngại” đầu tư cơ sở vật chất ở Việt Nam, chủ trương của họ là thuê lại cơ sở vật chất để cung cấp dịch vụ.
Hai là, các doanh nghiệp Logistics Việt Nam có tiềm lực tài chính mạnh thì đã và đang đầu tư xây dựng kho bãi, họ chính là đối tượng số ít đầu tư vào lĩnh vực kho bãi trong những năm gần đây.
Ba là, các doanh nghiệp có tiềm lực tài chính mạnh nhưng không chuyên về logistics thì luôn cân nhắc giữa việc đầu tư kho và đầu tư bất động sản và hầu hết họ đều chọn bất động sản.
Bốn là, vốn đầu tư ban đầu lớn, lãi suất trung dài hạn ở mức khó “nuốt”. Chưa có các ưu đãi về vốn, lãi vay thực sự thuyết phục các nhà đầu tư để họ đầu tư vào lĩnh vực này.
Năm là, quỹ đất rất hạn chế. Tại TP HCM, để tìm được miếng đất có diện tích từ 10-20 ha là rất khó. Tại các tỉnh như Bình Dương, Đồng Nai, mặc dù quỹ đất không quá khan hiếm như TP HCM nhưng đó chủ yếu là đất ở xa, không thuận lợi cho việc đầu tư kho ngoại quan. Nguồn đất để làm kho ngoại quan tốt nhất phải là đất trong các khu công nghiệp hoặc đất ở ngoài nhưng kết nối tốt với các khu công nghiệp.
Ngoài ra, những yếu tố như: Cơ sở hạ tầng giao thông chưa đồng bộ và thiếu sự kết nối; Nguồn nhân lực còn hạn chế về khả năng chuyên môn và nghiệp vụ quản lý; Yêu cầu về trình độ chuyên môn cao, kinh nghiệm hoạt động trong ngành lâu năm; Các văn bản pháp luật hay thay đổi có thể gây ảnh hưởng tới sự phát triển của ngành kho ngoại quan… cũng đã và đang tác động tới việc đầu tư kho ngoại quan, khiến nhiều doanh nghiệp không mặn mà với lĩnh vực này.
Ông Nguyễn Xuân Phúc Tổng Giám đốc Cty CP U&I Logistics
