Doanh nghiệp kỳ vọng cú hích từ cải cách thể chế mới

 Chất lượng luật quyết định niềm tin doanh nghiệp

Ngày 15/6, tại Hà Nội, đoàn công tác của Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội do Chủ nhiệm Ủy ban Phan Văn Mãi dẫn đầu đã có buổi làm việc với lãnh đạo Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cùng đại diện cộng đồng doanh nghiệp.

Đây được xem là hoạt động hướng về cơ sở ngay từ đầu nhiệm kỳ của Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính, thể hiện tinh thần xây dựng chính sách dựa trên thực tiễn, lấy doanh nghiệp làm trung tâm và là đối tượng phục vụ của quá trình hoàn thiện thể chế kinh tế.

Mở đầu buổi làm việc, Chủ tịch VCCI, PGS.TS Hồ Sỹ Hùng cho biết công cuộc cải cách thể chế kinh tế đang diễn ra với nhịp độ nhanh và tinh thần mới. Nghị quyết số 68 của Bộ Chính trị đã xác định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng của nền kinh tế quốc gia. Cùng với đó, tư duy lập pháp đang có sự chuyển dịch mạnh từ quản lý theo hướng kiểm soát sang kiến tạo phát triển.

Ông Hồ Sỹ Hùng nhấn mạnh, đây là giai đoạn cải cách có chiều sâu, trong đó nhiều nội dung được hiện thực hóa thông qua hoạt động lập pháp. Tuy nhiên, khi chương trình xây dựng luật có khối lượng lớn và tiến độ nhanh, yêu cầu đặt ra là phải bảo đảm chất lượng của từng đạo luật.

Chủ tịch VCCI cho rằng, chất lượng của một đạo luật kinh tế không chỉ nằm ở nội dung trên văn bản mà được kiểm chứng qua khả năng đi vào cuộc sống, mức độ phù hợp với năng lực thực tế của doanh nghiệp và sự ổn định để doanh nghiệp có thể dự báo, xây dựng kế hoạch đầu tư.

"Không gì làm xói mòn niềm tin đầu tư bằng một khung pháp lý thay đổi liên tục và khó lường", ông Hồ Sỹ Hùng nhấn mạnh.

Theo Chủ tịch VCCI, cộng đồng doanh nghiệp đang kỳ vọng hệ thống pháp luật có tính ổn định cao hơn, rõ ràng hơn, giảm tình trạng chồng chéo giữa các quy định. Quan trọng hơn, khoảng cách giữa quy định pháp luật và thực thi cần được thu hẹp để chính sách thực sự đến được với doanh nghiệp. Từ thực tế lắng nghe doanh nghiệp, VCCI cho rằng các đạo luật kinh tế cần hướng tới ba yêu cầu: ổn định, thống nhất và khả năng thực thi.

Kỳ vọng giải quyết các điểm nghẽn

Tại buổi làm việc, ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng thư ký kiêm Trưởng Ban Pháp chế VCCI, đã chia sẻ bức tranh về khu vực kinh tế tư nhân trong 6 tháng đầu năm 2026.

Theo ông Đậu Anh Tuấn, doanh nghiệp hiện đang chịu "sức ép kép", vừa đối mặt những hạn chế tích tụ trong thời gian dài, vừa chịu tác động từ những biến động bên ngoài. Trong đó, doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng hộ kinh doanh là nhóm chịu nhiều ảnh hưởng nhất. Mỗi quyết sách lập pháp phù hợp, kịp thời được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao sức chống chịu của cộng đồng doanh nghiệp.

Hiện số lượng doanh nghiệp ngoài nhà nước đã vượt 1 triệu, chiếm 96,6% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động. Tuy nhiên, đặc điểm "đông nhưng nhỏ" vẫn là thách thức lớn.

Gần 70% doanh nghiệp có vốn dưới 10 tỉ đồng, năng lực đổi mới công nghệ còn hạn chế. Bên cạnh đó, khả năng tiếp cận vốn vẫn là một điểm nghẽn khi nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn nếu không có tài sản bảo đảm…

Ông Tuấn đề xuất cải cách cần chuyển mạnh từ việc chỉ làm thủ tục nhanh hơn sang xây dựng môi trường kinh doanh công bằng hơn.

Một nội dung được quan tâm tại buổi làm việc là những vướng mắc trong quá trình triển khai các dự án đầu tư.

Theo báo cáo của VCCI, dù nhiều quy định pháp luật đã được sửa đổi, nhưng sự thiếu đồng bộ và hạn chế trong thực thi tại cơ sở vẫn khiến không ít dự án gặp khó khăn.

Một số vấn đề được chỉ ra như quy hoạch chậm cập nhật, sự thiếu thống nhất giữa các loại quy hoạch, khó khăn trong giải phóng mặt bằng, giao đất và phối hợp giữa các cơ quan.

Đặc biệt, nghĩa vụ tài chính đất đai vẫn là điểm nghẽn khi việc xác định giá đất cụ thể còn chậm, phương pháp tính chưa sát thị trường và phát sinh nhiều vướng mắc trong quá trình thực hiện.

Anh Minh