Đại hội đồng cổ đông là thước đo minh bạch và năng lực quản trị doanh nghiệp

Doanh nghiệp niêm yết cần nâng chuẩn quản trị

Ngày 10.3.2026, Viện Thành viên Hội đồng Quản trị Việt Nam (VIOD) phối hợp với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC) và Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) tổ chức Diễn đàn với chủ đề “Mùa Đại hội đồng cổ đông 2026: Tuân thủ hay bứt phá - Hiệu quả hay bền vững”. Năm 2026 là năm thứ ba diễn đàn được tổ chức trong khuôn khổ hợp tác chiến lược giữa VIOD và SSC.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Nguyễn Hoàng Dương - Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước - cho biết, năm 2026 mở ra với nhiều tín hiệu tích cực khi thị trường chứng khoán Việt Nam đang tiến gần hơn tới mục tiêu nâng hạng lên thị trường mới nổi. Đồng thời, việc hình thành các trung tâm tài chính quốc tế tại TP Hồ Chí Minh và Đà Nẵng đang tạo thêm điều kiện để Việt Nam trở thành điểm đến của dòng vốn đầu tư quốc tế chất lượng cao.

Cùng với đó, Bộ Nguyên tắc Quản trị Công ty Việt Nam (VNCG Code) được ban hành đầu năm 2026, xây dựng trên nền tảng các chuẩn mực quản trị mới nhất của G20/OECD Principles of Corporate Governance 2023, mang lại khung định hướng cho cộng đồng doanh nghiệp trong việc nâng cao chất lượng quản trị.

Theo ông Nguyễn Hoàng Dương, kinh nghiệm từ nhiều thị trường trong khu vực cho thấy, khi dòng vốn quốc tế bắt đầu quan tâm đến một thị trường mới nổi, nhà đầu tư không chỉ nhìn vào các chỉ số tài chính mà còn đánh giá rất kỹ cách doanh nghiệp được quản trị.

“Đại hội đồng cổ đông là nơi thể hiện rõ nhất mức độ minh bạch thông tin, chất lượng giải trình của hội đồng quản trị, văn hóa đối thoại với cổ đông cũng như khả năng truyền tải tầm nhìn và cam kết phát triển bền vững của doanh nghiệp”, ông Dương nhấn mạnh.

Ông Dương cho rằng, thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, giai đoạn của niềm tin, bản lĩnh và những cơ hội lớn. Trong bối cảnh đó, mỗi kỳ đại hội đồng cổ đông không chỉ là dịp thực hiện nghĩa vụ với cổ đông mà còn là cơ hội để doanh nghiệp khẳng định năng lực quản trị và tầm nhìn phát triển dài hạn.

Ông Nguyễn Hoàng Dương - Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước - phát biểu tại sự kiện. Ảnh: Ban Tổ chức

Khoảng cách giữa tuân thủ tối thiểu và thực hành quản trị tốt

Dưới góc nhìn chuyên môn, ông Phan Lê Thành Long - Tổng Giám đốc VIOD - đưa ra những phân tích về thực trạng quản trị của các doanh nghiệp niêm yết tại Việt Nam thông qua dữ liệu đánh giá hơn 500 doanh nghiệp trên sàn HoSE.

Theo ông Long, các số liệu thống kê cho thấy một bức tranh đa sắc thái về mức độ sẵn sàng của cộng đồng doanh nghiệp. Dù có tới 75% doanh nghiệp tổ chức đại hội đúng hạn trong vòng 4 tháng đầu năm, nhưng tỉ lệ doanh nghiệp công bố tài liệu họp đầy đủ và đúng hạn mới đạt 67%. Đáng chú ý, chỉ có 43% doanh nghiệp cung cấp thông tin về ứng viên Hội đồng quản trị trước kỳ họp 10 ngày, và chưa đầy 29% doanh nghiệp tuyên bố tuân thủ hoàn toàn theo VNCG Code 2026.

Những con số này phản ánh khoảng cách giữa việc “tuân thủ tối thiểu” và “thực hành tốt nhất” vẫn còn khá lớn.

Theo ông Phan Lê Thành Long, một kỳ Đại hội đồng cổ đông chất lượng theo chuẩn mực OECD và VNCG Code 2026 cần thay đổi từ tư duy tổ chức. Hội đồng quản trị không nên chỉ trình bày các số liệu đã qua mà cần tập trung vào những nội dung mang tính dự báo và chiến lược dài hạn. Bên cạnh đó, các vấn đề như quản trị rủi ro địa chính trị, biến động giá nguyên vật liệu, an ninh mạng và các kịch bản ứng phó khẩn cấp (BCP) cần được đưa vào chương trình nghị sự một cách nghiêm túc.

Tại phiên tọa đàm “Doanh nghiệp niêm yết và câu hỏi tuân thủ hay bứt phá - hiệu quả hay bền vững”, đại diện doanh nghiệp niêm yết, quỹ đầu tư và cơ quan quản lý đã trao đổi nhiều giải pháp đổi mới trong thực tiễn tổ chức đại hội đồng cổ đông.

Các nội dung được quan tâm gồm vai trò dẫn dắt đối thoại chiến lược của Chủ tịch hội đồng quản trị; cách truyền tải thông tin từ hình thức đọc báo cáo sang trình bày trực quan như dashboard dữ liệu hoặc video chiến lược; thiết kế phần hỏi - đáp để tăng tính thực chất; cũng như ứng dụng công nghệ như e-voting và tham dự trực tuyến nhằm mở rộng quyền tham gia của cổ đông.

Theo Phó Tổng Giám đốc Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam Nguyễn Tiến Dũng, những trao đổi tại sự kiện đã làm rõ một thông điệp chung: Tuân thủ là nền tảng, bứt phá trong quản trị là động lực, và đại hội đồng cổ đông chính là nơi thể hiện rõ nhất cam kết đó.

Trong bối cảnh thị trường vốn Việt Nam đang tiến gần mục tiêu nâng hạng, một kỳ đại hội được tổ chức minh bạch, hiệu quả và hướng tới giá trị dài hạn không chỉ củng cố niềm tin của cổ đông hiện hữu mà còn gửi thông điệp tới nhà đầu tư tiềm năng trong và ngoài nước.

“Tuân thủ tạo nên hiệu quả vận hành, còn bứt phá trong quản trị sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh. Khi Đại hội đồng cổ đông được tổ chức bài bản, minh bạch và thực chất, đó chính là bước khởi đầu cho hành trình phát triển bền vững của doanh nghiệp” - ông Dũng nhấn mạnh.