Cho vay tiêu dùng kiểu Mỹ

Ngay cả những thị trường già cỗi như Mỹ, người tiêu dùng (NTD) vẫn không thoát khỏi hệ lụy của tài chính và vay tiêu dùng. Sắp tới đây, thị trường tại Việt Nam có thể cũng chịu những hệ lụy như vậy. Bảo vệ người tiêu dùng chuyên về tài chính là cần thiết Luật gia Phan Thị Việt Thu, Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ NTD TP HCM, cho biết vài năm trước từng có trường hợp dân cùng một xã kéo đến hội phản ánh việc cho vay tiêu dùng. Những người này đều vay tiêu dùng trả góp từ một công ty nước ngoài, sau đó mới biết lãi suất cắt cổ. Họ không trả nợ thì có nhiều người gọi điện thoại hăm he, nghe rất giang hồ. Những người dân này rất lo sợ, không dám kêu với ai, phản ánh với ai vì họ sợ bị nhóm người đòi nợ trả thù. Bà Thu cũng khẳng định hai năm gần đây các vụ phản ánh về vay tiêu dùng đã giảm mạnh, không như lúc trước. Tuy nhiên, còn rất nhiều thứ liên quan đến tài chính như tài khoản ngân hàng, phí các loại liên quan đến tài khoản ngân hàng hay phát hành thẻ tín dụng, thẻ ATM trong ví mà tự dưng bị rút tiền; hoặc không mua sắm gì mà bỗng dưng bị tính tiền trong tài khoản tín dụng... “Nhưng các vụ việc về tài khoản ngân hàng, nhất là tiền trong tài khoản, cách thu phí, tính phí, hack tài khoản,... là vấn đề cần phải quan tâm và bảo vệ NTD hơn nữa vì ngày càng nhiều tranh chấp xảy ra trong lĩnh vực này, phức tạp, công nghệ cao, NTD không rành rẽ, ngân hàng nắm đằng cán, rất bất lợi cho NTD” - bà Thu nói. “Cơ hội cuối cùng” Cuối tháng 7, một bà mẹ đơn thân viết thư đến Cơ quan Bảo vệ tài chính cho NTD của Mỹ (Consumer Financial Protection Bureau - CFPB), kể rằng bà đã nghe quảng cáo bảo lãnh cho vay trên radio và quyết định mua một chiếc xe trả góp. Trả nợ được vài tháng thì công việc khó khăn, bị mất nhà trong cuộc khủng hoảng nhà đất, phải đi thuê nhà. Bà không thể trả kịp nợ hằng tháng cho chiếc xe. “Tôi biết rõ khoản nợ của mình nhưng không có khả năng trả nợ”. Một người khác than phiền với CFPB hồi tháng 7 rằng phải trả lãi suất 30% cho khoản vay mua xe. Người này cho rằng đã trả đủ tiền, số tiền đó đã vượt cả giá trị xe luôn rồi và muốn ngừng trả tiền. “Lãi suất cắt cổ, thật không công bằng với khách hàng” - người này nêu ý kiến. Rất nhiều khiếu nại liên quan đến hành vi thu hồi nợ trái pháp luật. Một người phản ánh với CFPB rằng đã bị gọi điện thoại đòi nợ với lời lẽ thô tục và đầy đe dọa. Ngạc nhiên và bức xúc là “người đòi nợ đã gọi đúng vào số điện thoại cá nhân hạn chế, số này chỉ có người thân trong gia đình và trường học của con gái mới biết được” - người này viết khiếu nại. Các khiếu nại về thu hồi nợ ở Mỹ rất đa dạng. Các công ty cho vay đã dùng những cách trái pháp luật để đòi nợ, từ “dội bom” điện thoại hàng chục cuộc mỗi ngày, gọi vào ban đêm, lăng mạ, đe dọa để đòi nợ. Thậm chí các công ty này còn đe dọa bỏ tù người vay, đe dọa kiện ra tòa. Độc chiêu hơn là liên lạc với công ty hoặc sếp của người vay, gửi thông tin cho người thân, bạn bè, người quen nào đó của người vay để... báo nợ. Cũng có thể thấy rằng NTD cũng đã quá quen với việc phản ánh, khiếu nại đến CFPB. Không dễ gì “bắt nạt” khách hàng. Đầu tháng 8, một người khiếu nại kể rằng có vay tiền mua xe và có trễ hạn nộp tiền. Công ty tài chính có gửi một thư nhắc nợ. Tuy nhiên, trong thư này có kèm một dòng viết tay bằng mực xanh “cơ hội cuối cùng”. Vị khách trên khiếu nại, cho rằng cụm từ này khiến anh ta cảm thấy bị đe dọa. [caption id="attachment_30221" align="aligncenter" width="660"] Người dân đợi làm thủ tục lãnh tiền vay tiêu dùng tại TP HCM. Ảnh: HTD[/caption]